گرین بلاگ – تازه‌ترین مطالب وبلاگستان محیط زیست

10(91)- بازهم در باره احداث جاده در جنگل ابر

Normal
0

false
false
false

MicrosoftInternetExplorer4

/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:”Table Normal”;
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-parent:””;
mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;
mso-para-margin:0cm;
mso-para-margin-bottom:.0001pt;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:10.0pt;
font-family:”Times New Roman”;
mso-ansi-language:#0400;
mso-fareast-language:#0400;
mso-bidi-language:#0400;}

     ویژگی حبس ابر در دل کوه های البرز، به جنگل
ابر خلاصه نمی شود، ویژگی بسیاری از مناطق جنگل های شمال چنین است که ابر و مه برای
مدتی در شکاف کوه ها پنهان و باقی می ماند و اتفاقا” همین نکته باعث استقرار
بسیاری از درختان جنگلی می شود؛ مثلا” جامعه جنگلی به هم پیوسته راشستان در
دره زیارت گرگان به پایان می رسد اما به علت ویژگی فوق در 15 کیلومتری شرق گرگان
در دهنه توسکاستان شاهد استقرار راشستان در سطح محدودی هستیم.

     جنگل ابر، یکی از معروف ترین جنگل
های شمال ایران به شمار می رود. این جنگل در حوزه آبخیز شماره 88 طرح مدیریت جنگل
های شمال قرار داشته که به حوزه رودخانه زرین گل نیز نامیده می شود.

     جنگل ابر در حد فاصل علی آباد استان
گلستان و شاهرود استان سمنان واقع شده و چند ویژگی دارد، یکی این که هنگام استقرار
ابر، قله رشته کوه قلعه ماران بالاتر از ارتفاع ابر قرار گرفته و به چشم انداز آن
شکوه بیشتری می دهد. دیگر این که علاوه بر ذخیره گاه سرخدار افراتخته یکی از بی
نظیرترین جنگل های سرخدار جهان به نام جنگل پونه آرام نیز در این حوزه آبخیز(شماره
88) واقع شده است و سوم این که این جنگل کمتر مورد بهره برداری صنعتی قرار گرفته و
دارای درختان با ارزشی چون بلوط اوری، افرای کرب، لور و درختچه ها و گل ها و
گیاهان زیادی است.

     موضوع احداث جاده علی آباد-
شاهرود معروف به جاده جنگل ابر سابقه ای طولانی دارد. واقعیت این است که بخشی از
اهالی علی آباد شاهرودی الاصل هستند و برای ارتباط سریع تر، پیگیرترین افراد برای
احداث جاده مستقیم بین دو شهر هستند. آن ها و سایر موافقان احداث این جاده معتقدند
جاده های ارتباطی موجود بین استان های گلستان و سمنان، هیچکدام استاندارد نیست و
نیاز است یک جاده ارتباطی مناسب و قابل قبول احداث شود تاهم ارتباط شاهرود و علی
آباد را به آسانی برقرار کند و هم مردم استان های مجاور و حتی کشورهای همسایه
بتوانند از آن استفاده کنند.

     طرفداران محیط زیست و مخالفان احداث
جاده استدلال می کنند که اولا در حال حاضر هفت مسیر جاده از دل کوه های البرز شرقی
و جنگل های  آن عبور کرده و سمنان را به
گلستان متصل می کند، بنا براین مردم این دوشهر نیز با طی اندکی مسافت بیشتر، می
توانند به آسانی بین دوشهرعلی آباد و شاهرود رفت و آمد کنند. ثانیا” دامنه
تخریب ها فقط به قطع تعدادی درخت و تخریب عرصه مسیر جاده ختم نمی شود بلکه امکان دسترسی
آسان به منطقه فوق، جمعیت بیشتری را به این عرصه کشانده و زمینه ساز زمین خواری و
ویلا سازی و… در روستاهای دور و نزدیک این جاده خواهد شد.

     اینجانب به دسته دوم تعلق داشته و
در شرایط کنونی گسترش شبکه جاده در مناطق جنگلی شمال را خسارت بارتر از عدم وجود
آن می دانم. یادآور می شود کمتر کسی در میان دسته دوم وجود دارد که با توسعه و
پیشرفت کشور و احداث جاده های ارتباطی و رفاه مردم مخالف باشد، اما شرایط کلی و
شرایط ویژه منطقه به چنین نتیجه ای می رسد.

یک- شرایط عمومی:

     زندگی شهری و تبعات آن، بسیاری از
شهرنشینان را به مناطق زیبا، بکر، پاک و ساکت طبیعت می کشاند. این حضور بی برنامه
و بالاتر از ظرفیت محیط ، این مناطق به ویژه معروف ترین آن ها را به ورطه تخریب و
قهقرا می کشاند. سرنوشت روستاهای ییلاقی حوزه های جنگلی شمال از نظر تغییر بافت
سنتی، زمین خواری، آلودگی آب و خاک و مسائل اجتماعی – اقتصادی نمونه حاضر و قابل
مطالعه ای است.

     جنگل های شمال به علت ساختار زمین
شناسی، مستعد لغزش و رانش است و عبور مسیرهای جاده  و قطع کردن زهکش های طبیعی موجود سبب تحریک
دامنه ها شده و لغزش ها و رانش های شدیدتری را به دنبال می آورد.

     حضور انبوه مردم به مناطق طبیعی
کم تر دست خورده جنگلی، و عدم رعایت ملاحظات ضروری سبب از بین بردن گونه های گیاهی
و جانوری و ایجاد آتش سوزی در آن می گردد. به گواهی مستندات موجود، عامل انسانی
مهم ترین عامل ایجاد حریق در جنگل های شمال ایران است.

     دو- شرایط ویژه:

     مسیر مورد نظر برای احداث جاده در
جنگل ابر، از دامنه های لغزشی و رانشی عبور می کند. کسانی که مسیر پرشیب موجود به
نام مسیر لوله گاز را طی کرده اند حتی از کنار جاده نیز لغزش دامنه و تمهیدات
نگهداری تیرهای برق و لوله های گاز و نفت را از خطر رانش مشاهده کرده اند.

     از بلند ترین نقطه مسیر تا رسیدن
به پای دامنه در اطراف روستای شیرین آباد، هزار متر اختلاف ارتفاع وجود دارد. چنان
چه شیب متوسط این مسیر ده درصد باشد! دست کم ده کیلومتر جاده پرشیب می بایستی در
این دامنه حساس، احداث شود.

     در دامنه مورد نظر برای احداث جاده، چندین
مسیر برق و گاز و نفت عبور کرده و در نظر است مسیر برق دیگری نیز از آن عبور داده
شود. در تصاویر ماهواره ای این مسیرها به وضوح قابل مشاهده است!

     به این ترتیب با ملاحظه شرایط عمومی و شرایط
ویژه، و تجربه های مشابه، مسئله صرفا” به احداث جاده یا قطع چند اصله درخت خلاصه
نمی شود بلکه تجربه نشان داده که عبور جاده از مناطق جنگلی در شرایط موجود، عوارض
سنگینی بر عرصه برجای گذاشته و مشکلات اجتماعی – اقتصادی زیادی به وجود می آورد.
متأسفانه ارزیابی های محیط زیستی موجود نیز نه تنها چاره ساز نبوده بلکه به
کاتالیزوری برای اجرای طرح های مخرب محیط زیست تبدیل شده است.

     حال چنانچه اراده ای غیر فنی، مبنی بر احداث
جاده وجود داشته باشد، تمهیدات زیر باید مورد توجه قرار گیرد:

الف- در طراحی مسیرجاده، اصول احداث جاده در مناطق جنگلی رعایت شده و در مرحله
اجرا به دقت عملیاتی شود.

ب- با پیش بینی احداث تونل در مسیر، خسارت کمتری به عرصه وارد شود.

ج – در حاشیه دو طرف مسیر جاده، ایجاد موانع برای جلوگیری از ورود به
جنگل(مانند نرده های بلند فلزی و…) پیش بینی شود.

د- چند گزینه مطالعه شده و کم خسارت ترین آن انتخاب شود.

ه- پروژه تهیه شده مورد تصویب کمیته ای متشکل از نهادهای ذیربط قرار گیرد.

و- کارگروه مشترک منابع طبیعی، محیط زیست و اداره راه به عنوان ناظر پروژه
تعیین شود.

ز- احداث هر نوع سازه در طول مسیر بجز محدوده پارک جنگلی  (آن هم صرفاً برابر طرح مصوب پارک جنگلی)،
ممنوع گردد.

ح- یکی
دو راه کمتر ضروری بین دو استان مسدود گردد(مثلا” مسیر قزلق).

ط-
ضوابطی برای جلوگیری از زمین خواری و گسترش بی رویه ویلا سازی در روستاهای ییلاقی
و جنگلی اطراف در نظر گرفته شده و به درستی اجرا شود.

     امید است این نظرات مود توجه مسئولان و نقد
ونظر صاحبنظران قرار گیرد.

Read More →

11 (91)- به بهانه ساخت موزه در جنگل ناهارخوران گرگان

Normal
0

false
false
false

MicrosoftInternetExplorer4

     در ماه های اخیر احداث موزه در جنگل ناهارخوران،
حضور پر رنگی در فضای رسانه ای داشته است، به این مورد خاص در یادداشت دیگری پرداخته
می شود اما این یادداشت صرفا” به کلیات موضوع اشاره دارد.

     گرگان، مرکز استان گلستان، از شهرهای بزرگ
شمال کشور است. این شهر که در گذشته استراباد نام داشت در دهه های اخیر با بلعیدن
جنگل ها و زمین های زراعتی اطراف، بسیار گسترش یافته است.

     (می گویند یک صد سال قبل”گروهبان
محله” مرز جنوبی شهر با جنگل را تشکیل می داد! پنجاه سال پیش، این مرز به تپه
های صدا و سیما رسید و اینک نوبت جنگل های النگ دره و ناهارخوران است!)

     مرزهای اجتماعی در دهه های اخیر همواره،
مرزهای اکولوژیک را به عقب نشینی وادار کرده است اما پرسش این است که این ماجرا تا
کجا، تا چند، ادامه می یابد؟

     قاعدتا” شهرها(ازجمله گرگان) طرح های
جامع دارند و تکلیف بسیاری از مسائل در این طرح ها مشخص شده است، اما این که چرا حوزه
آبخیز زیارت از جمله اطراف جاده ناهارخوران و روستای ییلاقی زیارت مشمول توسعه
شهری شده است، موضوع قابل تأملی است؟

     متأسفانه سازمان های متولی منابع طبیعی و
محیط زیست نه تنها قادر به حفظ بافت طبیعی این حوزه نبوده اند بلکه با بعضی
اقدامات مانند ساختن خانه های به اصطلاح سازمانی منابع طبیعی و احداث ساختمان مرکز
تحقیقات و نظارت زیست محیطی استان گلستان! همراه این نوع توسعه نیز بوده اند!
بعدها با احداث ساختمان های اداری توسط این سازمان و آن سازمان و سپس بولوارشدن
جاده روستایی و چراغانی وهتل و شهر بازی و… وضع به موقعیت هشدارگونه کنونی رسیده
است.

  

     واقعیت این است که توسعه شهری در جنگل ها(مثل
احداث شهرک مسکونی پارادایز در جنگل النگ دره یا سازه های اطراف جاده ناهارخوران)
و مناطق روستایی(مثل آپارتمان سازی در روستای زیارت)، با توسعه پایدار منابع طبیعی
و محیط زیست نا سازگار و از نظر اقتصادی هم فاقد توجیه است زیرا آینده ای ناپایدار
و بحران زا داشته و هزینه های سنگین تری از منافع ظاهری کنونی را تحمیل می کند.

     متأسفانه فرصت ها تا حدود زیادی از دست رفته
است و وضعیت آرام آرام به نقطه غیر قابل برگشت می رسد.

     ای کاش برای حوزه آبخیز زیارت، به جای چندین
نوبت مطالعه (در ظاهر جامع ولی در اصل بخشی)، یک نقشه راه واقعی ترسیم می شد و یک
طرح واقعا” جامع تهیه و اجرا می شد. طرحی سازگار با طبیعت و حافظ محیط زیست و
در جهت منافع مردم. طرحی که با مشارکت همه نقش آفرینان، سبب حفظ طبیعت و فرهنگ
بومی می شد، تأمین آب شهر گرگان را مورد نظر قرار می داد، بافت بومی روستای ییلاقی
و گردشگری زیارت را حفظ می کرد و با ملاحظه همه این موارد توسعه ای همه جانبه به
همراه می آورد.

/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:”Table Normal”;
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-parent:””;
mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;
mso-para-margin:0cm;
mso-para-margin-bottom:.0001pt;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:10.0pt;
font-family:”Times New Roman”;
mso-ansi-language:#0400;
mso-fareast-language:#0400;
mso-bidi-language:#0400;}

Read More →

12(91)- سری را که درد نمی کند…

Normal
0

false
false
false

MicrosoftInternetExplorer4

لابد خوانده یا شنیده
اید که :”وزیر جهاد کشاورزی طی نامه‌ای به معاون اول رئیس‌جمهور درخواست
ایجاد چهار
معاونت در ستاد سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور و
استقلال واحد‌های
خارج از ستاد تحت عنوان ادارات کل منابع طبیعی استان‌ها را
ارائه نمود”
.(نقل از
سایت سازمان جنگل ها) این جا.

ایشان
یادآور شدند که
در جلسات کارشناسی،
موافقت معاونت توسعه
مدیریت و منابع انسانی(ریاست جمهوری) با این موضوع اخذ شده
است. سپس آورده اند: “در شرایط
فعلی وظایف سازمان غیر از موارد توسعه مدیریت و
منابع انسانی، در پنج بخش
مجزای تخصصی جنگل‌ها، مراتع، بیابان، آبخیزها و حفاظت از
اراضی ملی و تفکیک
اراضی و تثبیت مالکیت دولت تقسیم‌بندی می‌گردد که با توجه به
شرایط طبیعی و
اقلیمی حاکم بر کشور امکان اجرای وظایف محوله در قالب دو
معاونت تخصصی و
یک معاونت پشتیبانی امکان‌پذیر نیست”.

گویا
سازمان برای انتخاب نام معاونت ها، دعوت به مشارکت هم کرده است.

به
نظر من، نامگذاری- گرچه هرچه رساتر باشد بهتر است، اما- موضوعی شکلی است. باید ساختار
به طور کلی نو و روزآمد شود. به همین سبب پیشنهاد می شود در روندی آرام ساختار
معاونت ها و دفاتر وابسته به آن به چهار معاونت (با هر نام مورد وفاقی) به شرح زیر
تغییر یابد:

یک-
معاونت حفاظت و امور حقوقی

دو –
معاونت مطالعات و بررسی ها

سه-
معاونت پشتیبانی و توسعه منابع انسانی

چهار-
معاونت اجرایی

آن چه
در این پیشنهاد، بیشتر با وضع موجود تفاوت دارد یکپارچه کردن امور اجرایی در یک
معاونت و ایجاد معاونت جدید مطالعات و بررسی ها برای علوم پایه، طراحی، نوآوری، دیتاسنتر،
نظارت، ارزیابی، پایش و ارزشیابی است. در این صورت دفاتر قدیمی دستخوش تغییر خواهد
شد و دفاتر جدیدی شکل خواهد گرفت. البته این پیشنهاد چون ریسک ها و عوارض فارماکولوژیک
دارد، طرفدار زیادی در مجموعه ندارد.

/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:”Table Normal”;
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-parent:””;
mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;
mso-para-margin:0cm;
mso-para-margin-bottom:.0001pt;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:10.0pt;
font-family:”Times New Roman”;
mso-ansi-language:#0400;
mso-fareast-language:#0400;
mso-bidi-language:#0400;}

Read More →

همکاری انجمن کوه نوردان با انجمن دوستداران دماوند

انجمن دوستداران دماوند کوه، گزارشی از فعالیت های خود در سال 1391 داده است که می توانید آن را در “ادامه ی مطلب” بخوانید. لازم به یادآوری است که انجمن کوه نودان ایران (به ویژه گروه دیده بان کوهستان) در ردیف های 1، 2، 4، 6، 7، 10، 11، 13، 15، 17، و 19 از این اقدام ها، با انجمن دوستداران دماوند همکاری مستقیم داشته و در بقیه ی موردها نیز اعضایی از انجمن کوه نوردان در کارها مشارکت داشته اند.

برای دوستان پر تلاش مان در انجمن دوستداران دماوند آرزوی پیروزی های بیشتری دارم.

1- پاکسازی و نگهبانی از دشت شقایق‌ها به مدت سه هفته از تاریخ 10 خرداد 1391 تا 2 تیر 1391 ( منطقۀ بین پلور و رینه زیر قلۀ دماوند).

2- برگزاری نخستین همایش ملی و علمی دماوندکوه در دانشگاه شمال، آمل، در تاریخ 9 تیر 1391، حول هفت محور مرتبط با کوه دماوند که تعداد 191 مقاله به این همایش ارسال شده بود.

3- چاپ 600 جلد کتاب مجموعۀ چکیده مقالات به همراه لوح فشردۀ متن کامل مقالات همایش علمی دماوندکوه.

4- برگزاری جشن تیرگان در دانشگاه پیام نور رینه در تاریخ 15 و 16 تیر 1391 و برپایی بیش از 40 غرفه در زمینه‌های صنایع دستی و زیست محیطی و … .

5- ساخت موسیقی ملی دماوند توسط استاد مجید درخشانی با صدای سالار عقیلی.

6- شرکت در پاکسازی روستای لاسم در تاریخ 23 تیر 1391

7- شرکت در پاکسازی جنگل به مناسبت روز جهانی پاکسازی جنگل در سمسکنده ساری در تاریخ 26 شهریور 1391

8- تشکیل کمیتۀ علمی دماوند با حضور رسمی نمایندگان دستگاه‌های اجرایی مرتبط و مراکز دانشگاهی و تحقیقاتی در مهر ماه 1391

9- شرکت در همایش ملی کویرنوردی ایران در بشرویه (خراسان جنوبی) در تاریخ 11 تا 13 آبان 1391 و قدردانی کتبی انجمن از برگزارکنندگان همایش ملی کویرنوردی.

10- شرکت در تجلیل از صعودکنندگان برج‌های ترانگو (واقع در منطقه قراقروم پاکستان) در سالن هلال احمر بابل در تاریخ 12 آبان 1391

11- نمایش فیلم مستند «از آلپ تا دماوند» در سالن ارشاد آمل با حضور فرهاد ورهرام سازندۀ فیلم و با همکاری هیات کوهنوردی در تاریخ25 آبان 1391

12- ارائۀ طرح تشکیل کمیتۀ صیانت از دماوند به فرمانداری آمل در آذر ماه 1391

13- شرکت در همایش روز جهانی کوهستان در لاکو هراز 24 آذر 1391

14- فراخوان عمومی روز جهانی کوهستان در 21 آذر 1391

15- شرکت در همایش روز جهانی کوهستان در روستای سنگده (سوادکوه) در 24 آذر 1391

16- شرکت در همایش «شمارش معکوس طبیعت» در دانشگاه شمال در تاریخ 28 آذر 1391

17- نمایش فیلم مستند «از آلپ تا دماوند» در دانشگاه گلستان با حضور فرهاد ورهرام سازندۀ فیلم و با همکاری انجمن علمی زیست شناسی دانشگاه گلستان در تاریخ 6 دی 1391

18- شرکت در جلسۀ اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری مازندران (ساری) با حضور خانم دکتر مومنی مدیر کل ثبت آثار طبیعی و تاریخی کشور در تاریخ 12 دی 1391

19- پیگیری ثبت جهانی کوه دماوند با  همکاری اداره کل میراث فرهنگی و گردشگری مازندران.

20- انجمن پروژه ای را با عنوان «توانمندسازی جوامع محلی در حفاظت از دماوند» با همکاری G.E.F وابسته  به UNDP (دفتر عمران سازمن ملل) در دست اجرا دارد.

Read More →

کافه کوه دی ماه

کافه کوه: دوستی‌ها را در کنار تو وسعت دادیم، عمق بخشیدیم و جاودانه شد پیوند میان کوه‌نویسان ِکافه کوهی.

کافه کوه: شادی حقیقی شدن در میان مجازی بودن را در میان لحظه‌هایی که با تو گذشت احساس کردیم.

کافه کوه : میروی تا یک‌ساله شوی، مبارک باشد!

به دیدارت می‌آییم در آخرین پنج‌شنبه‌ی دی ماه ساعت سه کافه محمد تهرانی (۲۸ دی ۱۳۹۱)

تا در میان لحظه‌های کافه‌کوهی بار دیگر تبدیل این ایده به پدیده را جشن بگیریم

به امید دیدار تمامی عزیزانی که در این یک‌سال در کنارمان بودند.

 وبلاگ مکث

طرح از کوه نوشت

 

Read More →

Page 2 of 212