سمينار دفاع از 150 طرح تحقيقاتي خاتمه يافته حوزه بيابان و مرتع پايان يافت

يكصد و بيست و پنجمين سمينار دفاع از 149 طرح تحقيقاتي خاتمه يافته منابع طبيعي در حوزه بيابان و مرتع در تاريخ 92/6/19 در موسسه تحقيقات جنگلها و مراتع كشور برگزار شد. اگرچه نتايج اين طرحهاي تحقيقاتي اختصاصا براي استفاده بخش هاي اجرايي سازمان جنگلها و مراتع كشور  كاربرد گسترده اي دارد اما در اين سمينار به رغم اطلاع رساني قبلي، حضور كمرنگ مديران و كارشناسان اين سازمان كاملا مشهود بود حتي صريحتر بايد بگويم كه هيچ مدير و كارشناسي از دفتر امور بيابان در اين سمينار تخصصي حضور نداشت. از جمله اين طرحها مي توان به طرح ملي "تعيين اشكال ناهمواريها، خصوصيات فيزيكي، شيميايي و مينرالوژيكي شنزارهاي کشور" اشاره كرد  كه در طول 5 سال در بيش از 20 استان كشور و با حضور بيش از 40 نفر محقق وكارشناس با هدايت آقاي مهندس عباسي در شرايط سخت مناطق بياباني انجام شده است. اين طرح ملي دستاوردهاي قابل توجهي بويژه براي حوزه بيابان- سازمان جنگلها و مراتع كشور در بر دارد. ذيلا به چكيده اي از نتايج اين طرح اشاره مي شود    

ريگزارها و يا تپه هاي ماسه بادي نتيجه عمل فرآيند فرسايش بادي هستند و يکي از منابع توليد گرد و غبار در مناطق خشک و بياباني مي باشند. هدف از اجراي اين پروژه تعيين پراکنش، مرفولوژي، فعاليت و خصوصيات فيزيکي شيميايي و مينرالوژيکي شنزارهاي کشور بوده است. نتايج اين طرح نشان داد که مساحت شنزارهاي کشور (بدون احتساب شنزارهاي استان اصفهان ) 4001060 هکتار است که سهم استانهاي کشور به ترتيب از بيشترين به کمترين عبارتند از:  استان کرمان 1220723 هکتار، خراسان بزرگ (سه استان شمالي ، رضوي و جنوبي) 888385 هکتار، سيستان و بلوچستان 638388 هکتار، يزد  416196 هکتار، سمنان 372531   هکتار، خوزستان 216219 هکتار، فارس 154352 ، هرمزگان 55671 هکتار، قم 17443، بوشهر  10538 هکتار، ايلام 3085، کرمانشاه 2322، آذربايجان غربي  1821 هکتار، آذربايجان شرقي1058 هکتار، قزوين 1053 هکتار، تهران 666 و مرکزي 609 هکتار. از نظرفراواني اشکال ناهمواريهاي ماسه اي (مرفولوژي تپه) بارخان­ 35 درصد، پهنه ماسه ­اي 21 درصد ، تپه­ هاي طولي 15 درصد، تل­­هاي گياهي يا گيرافتاده توسط گياه (شامل پيکان ماسه ­اي و نبکا ) 14 درصد ، تپه­ هاي عرضي  10 درصد ، هرم­هاي ماسه­ اي 4 درصد و تل­هاي ماسه­ اي ( تپه ­هاي گيرافتاده در اثر ناهمواريها مانند تپه ­هاي بالارونده و بادپناهي ) 2/0 درصد از سطح کشور را در بر گرفته ­اند.  از نظر فعاليت تپه­ هاي ماسه­ اي کشور که براساس حضور يا عدم حضور گياه بصورت طبيعي و دست کاشت (نهالکاري) و يا هرگونه عمليات تثبيت ديگر مانند مالچ­پاشي و  نهالکاري صورت گرفته است، حدود 78 درصد تپه­ هاي ماسه­ اي کشور فعال ، 14 درصد نيمه فعال و  مابقي يعني 11 درصد غيرفعال است. بر همين اساس حدود 16 درصد تپه­ هاي ماسه ­اي کشور بوسيله عمليات مالچ­پاشي، نهالکاري، احداث بادشکن زنده و غيرزنده و يا استقرار پوشش طبيعي تثبيت شده ومابقي يعني 84 درصد آن تثبيت نشده و بدون پوشش هستند. نتايج تجزيه­ هاي ميزان شوري و قليائيت نشان داد که مقدار هدايت الکتريکي بيشتر ريگزارهاي کشور کمتر از 4 دسي زيمنس بر متر است كه اين موضوع براي اطمينان از كارهاي بيولوژيكي تثبيت تپه هاي ماسه اي قابل توجه است. بررسي مرفولوژي تپه­ هاي ماسه­ اي نشان داد که مهمترين اشکال موجود بارخان، رشته­ هاي عرضي، تپه ­هاي طولي ، هرمهاي ماسه ­اي ، تپه­ هاي بالارونده ، نبکا و پهنه ­هاي ماسه­ اي مي­باشند. نتايج دانه ­بندي و کاني­ شناسي نشان داد که ميانگين قطر ذرات ماسه‌هاي در کل کشور حدود 2.4±0.59  في است.

Posted in: دسته‌بندی نشده