آلودگي هوا را مهندسي كنيم !

در جهان امروز محيط زيست به يكي از مباحث مهم و تاثيرگذار مبدل شده است؛ زيرا هر گونه تغيير در روند چرخه حيات مي تواند محيط زيست انساني را دچار دگرگوني هاي بسياري نمايد. به عنوان مثال بسياري از كشورهاي توسعه يافته جهان به دليل انتشار گازهاي گلخانه اي سبب گرم شدن هواي اطراف جو زمين شده اند تا امروز چالش تغييرات اقليمي و گرمايش جهاني به يكي از نگراني هاي اهالي زمين تبديل شود. در اين بين سهم كشورهاي در حال توسعه نيز در تغييرات زمين كاملا قابل لمس است؛ به عنوان مثال ايران تاكنون نزديك به 80 ميليون نفر جمعيت داشته كه بر اساس پيش بيني هاي صورت گرفته تا 25 سال آينده به مرز يك صد ميليون نفر خواهد رسيد؛ اين شرايط براي پايداري يك محيط زيست سالم برنامه اي جامع و راهبردي را از سوي مسئولين طلب مي كند.

در حال حاضر مهمترين چالش اساسي محيط زيست ايران كه در اكثر شهرهاي كشور مشاهده مي شود موضوع آلودگي هواست؛ معضلي كه متاسفانه در ماه هاي گذشته سلامت ميليونها شهروند ايراني را زير تيغ برده است. در سالهاي اخير افزايش جمعيت و همچنين حضور گسترده خودروهاي شخصي در اكثر شهرهاي كشور به خصوص كلان شهرها با افزايش چشمگيري روبرو بوده كه همين امر سبب افزايش آلاينده هاي خطرناك شده است؛ در همين راستا افزايش سيستم حمل و نقل عمومي از سوي مسئولين و همچنين اعتماد مردم به اين راهكار مي تواند تا حد قابل توجهي از حجم آلودگي هواي اين روزهاي كشور بكاهد.

آلودگي هوا رابطه مستقيمي با احتراق ناقص سوخت در واحدهاي صنعتي، حمل و نقل و حتي توليد برق دارد؛ هر چند آلودگي هوا يك موضوع جهاني است اما در سالهاي اخير اين موضوع در ايران شكل بسيار خطرناكي به خود گرفته است. در سالهاي اخير موضوع آلودگي هوا به دليل برخي بي توجهي هاي صورت گرفته و همچنين نبود يك برنامه جامع در مورد كاهش آلاينده هاي خطرناك كه مي توانند سلامتي شهروندان را به خطر بياندازند، شاهد صعود چشمگير آلودگي هوا در سراسر كشور به خصوص كلان شهرها بوده ايم.

بر اساس تحقيقات انجام شده روند كيفيت هواي ملي نزولي و نگران كننده شده است، به همين دليل شاهد صعود روزهاي ناسالم در سال هستيم. در پايتخت كشور شاهد افزايش نگران كننده روزهاي ناسالم بوده ايم و متاسفانه ذرات ريز معلق كمتر از دو و نيم ميكرون، دي اكسيد گوگرد و مونو اكسيد كربن سلامتي تهرانيها را به وسيله مشكلات حاد تنفسي و بيماري هاي قلبي و عروقي به خطر انداخته است.

متاسفانه در سالهاي اخير شاهد بالا رفتن ميزان آلاينده هاي خطرناكي همچون دي اكسيد گوگرد، دي اكسيد نيتروژن و مونو اكسيد كربن بوده ايم كه براي داشتن يك برنامه جامع راهبردي نيازمند يافتن منابع انتشار اين آلودگيها و به حداقل رساندن آنها هستيم.

از سوي ديگر ايران يكي از كشورهاي تاثيرگذار و برجسته در حوزه توليد آلاينده هاي جوي است؛ بر اساس آمار در تمام ايران سالانه 350 ميليون متريك تن گاز كربنيك متصاعد مي شود كه سهم خودروها و سوختي كه در آنها استفاده مي شود نزديك به 50 درصد اين آلودگي را شامل مي شود. ما در يك دهه اخير در توليد خودروهاي ملي گامهاي مهمي برداشته ايم و توان قدرتي اين خودروها را به بيش از 60 درصد رسانده ايم اما براي بالا بردن استاندارد هاي زيست محيطي و به خصوص مواد ريز معلقي كه از اگزوز آنها خارج مي شوند فكر مناسبي نكرده ايم كه يافتن راهكاري مناسب براي اين مشكل براي شركت هاي سازنده اين خودروها يك وظيفه خاص و ملي است.

شوربختانه امروز سهم خودروها در آلودگي هوا به بيش از 80 درصد رسيده است؛ اين در حالي است كه در بسياري از شهرهاي كشور شاهد حضور خودروهاي بي شماري هستيم كه خارج از توان شهر در حال تردد هستند.  اين در حالي است كه اينك شاهد تردد هزاران وسيله نقليه فاقد استانداردهاي زيست محيطي هستيم كه شامل خودروهاي فرسوده، ميني بوس هاي با بيش از 20 سال كار و موتورسيكلت هاي آلاينده هستيم.

از سوي ديگر سوخت كم كيفيت نيز به افزايش منحني آلودگي هوا كمك تاثيرگذاري كرده است؛ اين موضوعي است كه نبايد از كنار آن به سادگي عبور كرد زيرا بهبود سوخت مي تواند گره گشاي معضل آلودگي هوا باشد. بر بنياد تحقيقات به عمل آمده از سوي پژوهشگران حوزه محيط زيست به غير از بنزين سوپر كليه سوخت هاي رايج غير استاندارد اند و اين در حالي است كه شاهد كمبود بنزين سوپر در بسياري از جايگاه هاي سوخت كشور هستيم كه از مسئولان انتظار مي رود براي جبران اين معضل سزاوارانه تلاش نمايند.

آنچه كه امروز از آن به عنوان حلقه مفقود شده محيط زيست انساني ايران در حوزه آلودگي هوا ياد  مي شود يك برنامه جامع مهندسي شده است كه در آن بايد براي بهبود كيفيت هواي ملي تلاشي در خور شود؛ اين در حالي است كه شواهد نشان مي دهد تلاش هاي انجام شده در اين راستا تا امروز كافي و موثر نبوده است.

به هر روي اگر به شكلي منطقي، علمي و راهبردي براي كاهش آلودگي هوا در كشور چاره اي نشود نه تنها اين معضل از كلان شهرها پاك نخواهد شد بلكه در ساير شهرهاي كشور نيز شاهد افزايش آلاينده ها خواهيم بود؛ به همين دليل از متوليان امر انتظار مي رود هر چه سريعتر با ياري متخصصين حوزه محيط زيست روند رو به رشد آلودگي هوا را شكسته تا شاهد يك هواي پاك ملي باشيم.

نوشته شده در: دسته‌بندی نشده