گرین بلاگ – تازه‌ترین مطالب وبلاگستان محیط زیست

09 (91)- آخرین آمار مساحت جنگل های شمال ایران

Normal
0

false
false
false

MicrosoftInternetExplorer4

/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:”Table Normal”;
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-parent:””;
mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;
mso-para-margin:0cm;
mso-para-margin-bottom:.0001pt;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:10.0pt;
font-family:”Times New Roman”;
mso-ansi-language:#0400;
mso-fareast-language:#0400;
mso-bidi-language:#0400;}

     در مورد مساحت جنگل های شمال ایران، نظرات و
تحلیل های متفاوتی وجود دارد. آمارهای رسمی که در نشریات سازمان متولی و همایش ها
ارائه می شود از طرف بعضی ازطرفداران محیط زیست و احتمالا” سازمان دولتی آن
با تردید روبرو می شود. در این مورد، دانشگاهیان و پژوهشگران می توانند در یک یا
چند حوزه جنگلی، آمارها را با واقعیت مقایسه کرده و نتایج را انتشار دهند، در آن
هنگام اطمینان خاطر بیشتری در هردو سوی قضیه به وجود خواهد آمد.

     به هرحال، در زمینه مساحت جنگل های شمال ایران،
ازجمله می توان به مطلب کوتاه علی منطقی و مریم سماک در جلد اول مجموعه مقالات
همایش ملی رامسر1379با عنوان بلند” اعلام آمار بهنگام از سطح جنگل های شمال
کشور با استفاده از عکس های هوایی سال 73 و بررسی تغییرات حاصل شده در مقایسه با
آمار سال های پیش” مراجعه کرد. این کارشناسان دفتر مهندسی و مطالعات سازمان
جنگل ها و… اعلام کرده اند رقم سه میلیون و چهارصدهزار هکتار(معروف!)، مربوط به
مجموع مساحت جنگل و اراضی جنگلی در سال 1334شمسی است اما اگر منظور، “جنگل”
با تعریف تاج پوشش بیش از ده درصد باشد مساحت جنگل های شمال درآن سال دو میلیون و
88هزارهکتار بوده است.

     جدول پایانی مطلب فوق به شرح زیر است:

– سال 1334، مساحت جنگل
2088559 هکتار

– سال 1346، مساحت جنگل
1989458 هکتار(99101 هکتار کاهش)

– سال 1373، مساحت جنگل
1847886 هکتار(141572هکتار کاهش)  

و نتیجه این که ظرف 40
سال حدود 241هزار هکتار از سطح جنگل های شمال کاسته شده است.

     اخیرا” آمار سال 1386 نیز منتشر شد که
بر آن اساس مساحت جنگل های شمال ایران 1939494 هکتار اعلام شده است(یعنی 91608
هکتار افزایش نسبت به رقم قبلی وتقریبا” نزدیک به رقم سال 1346).

این جا:

http://www.jamejamonline.ir/newstext.aspx?newsnum=100862928775

     این بحث، صرف نظر از صحت و سقم داده های
اعلام شده، جنبه های فنی تری نیز دارد مانند مقیاس عکس های هوایی هر دوره، پوشش
مناطق جنگلی عکسبرداری شده، نحوه تبدیل عکس ها به نقشه، روش های محاسبه مساحت و…
که در جای خود قابل تأمل و دقت نظر است.

     در پایان یادآور می شود بررسی مساحت جنگل
های شمال، فرایند جداگانه ای از مطالعات ادواری یا بررسی کمی و کیفی جنگل های شمال
کشور(یادداشت شماره 8) داشته است.

Read More →

08 (91)- آخرین داده های مطالعات ادواری جنگل های شمال ایران

Normal
0

false
false
false

MicrosoftInternetExplorer4

/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:”Table Normal”;
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-parent:””;
mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;
mso-para-margin:0cm;
mso-para-margin-bottom:.0001pt;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:10.0pt;
font-family:”Times New Roman”;
mso-ansi-language:#0400;
mso-fareast-language:#0400;
mso-bidi-language:#0400;}

     اگرچه ظرف پنجاه سال
اخیر، پنج یا شش بار، مطالعات ادواری جنگل های شمال کشور انجام شده است؛ ولی چون
این بررسی ها از آغاز با هدف پایش و ارزشیابی صورت نگرفته، بنا براین از فاصله
زمانی، اهداف و روش شناسی یکسانی برخوردار نبوده و قابلیت مقایسه دقیق داده ها و
نتایج را ندارد، ولی به هر حال فعالیت هایی است که انجام شده و نتایجی است که
انتشار یافته است.

     (این مطالعات در سال های 1337-1352-1353-1364-1376و1386
انجام شده و برای اطلاع از سوابق آن از جمله می توان به مقاله آقایان مشتاق، رسانه
و صالحی با عنوان بررسی کمی و کیفی جنگل های شمال کشور در جلد اول مجموعه مقالات
همایش ملی رامسر1379 مراجعه کرد).

     البته به تدریج اهداف و روش ها در سازمان
متولی شکل و قالب بهتری به خود گرفته و به ویژه درمطالعات 1376و1386 مشابهت زیادی
درشکل کار و خروجی های مورد انتظار به وجود آمده است. (یادآور می شود که در دو مطالعات
دوره ای فوق، شبکه آماربرداری مستطیل شکل و به ابعاد پنج کیلومتر در یک کیلومتر و
پلات آماربرداری دایره ای شکل و به مساحت هزار مترمربع بوده است. به این ترتیب
برای هر پانصد هکتار یک پلات، تعیین و وضعیت آن مورد مطالعه و اندازه گیری قرار
گرفته است).

     معمولا” نتایج این مطالعات به علت زمان
مورد نیاز برای جمع بندی و تجزیه و تحلیل و نیز بحث های کارشناسی متعاقب آن، با
تأخیر زیاد انتشار می یابد و نتایج مطالعه سال 1386 نیز هنوز انتشار گسترده نیافته
است. با این توضیح، تعدادی از داده های آخرین دوره مطالعات(1386) به شرح زیر به
اطلاع می رسد:     

تعداد و حجم کل:

تعداد کل درختان 295
میلیون و چهارصدهزار اصل
ه(درختان دارای قطر بیشتر از 12.5 سانتیمتر)

– حجم کل درختان 394
میلیون و هشتصد هزار مترمکعب (درختان دارای قطر بیشتر از 12.5 سانتیمتر)

( علاوه بر آن حدود 4
میلیون اصله درخت به حجم هشت میلیون مترمکعب ریشه کن و افتاده بوده و در آمار
درختان سرپا نیامده است!؟)

درجه ظرفیت جنگل:

– جنگل درجه یک 33درصد،
جنگل درجه دو 32درصد، جنگل درجه سه 20درصد، جنگل درجه چهار 15 درصد

انبوهی جنگل:

– جنگل انبوه 46درصد،
نیمه انبوه 35درصد، تنک 19درصد

سلامت درختان:

– درختان سالم از نظر
تعداد 75 درصد و از نظر حجم 66 درصد

– درختان آسیب دیده از
نظر تعداد 25 درصد و از نظر حجم 34 درصد

آمیختگی گونه ها:

راش 24درصد،
ممرز29درصد، بلوط 7درصد و سایر گونه ها 40درصد

****

     با انتشار کامل و گسترده نتایج مطالعات فوق،
امکان پایش وضعیت جنگل های شمال کشور، دست کم در دهساله 1376 تا 1386 و در زمینه
داده های موجود، فراهم خواهد آمد، امید است صاحب نظران و پژوهشگران به این مهم
اقدام نمایند.

Read More →

10(91)- بازهم در باره احداث جاده در جنگل ابر

Normal
0

false
false
false

MicrosoftInternetExplorer4

/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:”Table Normal”;
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-parent:””;
mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;
mso-para-margin:0cm;
mso-para-margin-bottom:.0001pt;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:10.0pt;
font-family:”Times New Roman”;
mso-ansi-language:#0400;
mso-fareast-language:#0400;
mso-bidi-language:#0400;}

     ویژگی حبس ابر در دل کوه های البرز، به جنگل
ابر خلاصه نمی شود، ویژگی بسیاری از مناطق جنگل های شمال چنین است که ابر و مه برای
مدتی در شکاف کوه ها پنهان و باقی می ماند و اتفاقا” همین نکته باعث استقرار
بسیاری از درختان جنگلی می شود؛ مثلا” جامعه جنگلی به هم پیوسته راشستان در
دره زیارت گرگان به پایان می رسد اما به علت ویژگی فوق در 15 کیلومتری شرق گرگان
در دهنه توسکاستان شاهد استقرار راشستان در سطح محدودی هستیم.

     جنگل ابر، یکی از معروف ترین جنگل
های شمال ایران به شمار می رود. این جنگل در حوزه آبخیز شماره 88 طرح مدیریت جنگل
های شمال قرار داشته که به حوزه رودخانه زرین گل نیز نامیده می شود.

     جنگل ابر در حد فاصل علی آباد استان
گلستان و شاهرود استان سمنان واقع شده و چند ویژگی دارد، یکی این که هنگام استقرار
ابر، قله رشته کوه قلعه ماران بالاتر از ارتفاع ابر قرار گرفته و به چشم انداز آن
شکوه بیشتری می دهد. دیگر این که علاوه بر ذخیره گاه سرخدار افراتخته یکی از بی
نظیرترین جنگل های سرخدار جهان به نام جنگل پونه آرام نیز در این حوزه آبخیز(شماره
88) واقع شده است و سوم این که این جنگل کمتر مورد بهره برداری صنعتی قرار گرفته و
دارای درختان با ارزشی چون بلوط اوری، افرای کرب، لور و درختچه ها و گل ها و
گیاهان زیادی است.

     موضوع احداث جاده علی آباد-
شاهرود معروف به جاده جنگل ابر سابقه ای طولانی دارد. واقعیت این است که بخشی از
اهالی علی آباد شاهرودی الاصل هستند و برای ارتباط سریع تر، پیگیرترین افراد برای
احداث جاده مستقیم بین دو شهر هستند. آن ها و سایر موافقان احداث این جاده معتقدند
جاده های ارتباطی موجود بین استان های گلستان و سمنان، هیچکدام استاندارد نیست و
نیاز است یک جاده ارتباطی مناسب و قابل قبول احداث شود تاهم ارتباط شاهرود و علی
آباد را به آسانی برقرار کند و هم مردم استان های مجاور و حتی کشورهای همسایه
بتوانند از آن استفاده کنند.

     طرفداران محیط زیست و مخالفان احداث
جاده استدلال می کنند که اولا در حال حاضر هفت مسیر جاده از دل کوه های البرز شرقی
و جنگل های  آن عبور کرده و سمنان را به
گلستان متصل می کند، بنا براین مردم این دوشهر نیز با طی اندکی مسافت بیشتر، می
توانند به آسانی بین دوشهرعلی آباد و شاهرود رفت و آمد کنند. ثانیا” دامنه
تخریب ها فقط به قطع تعدادی درخت و تخریب عرصه مسیر جاده ختم نمی شود بلکه امکان دسترسی
آسان به منطقه فوق، جمعیت بیشتری را به این عرصه کشانده و زمینه ساز زمین خواری و
ویلا سازی و… در روستاهای دور و نزدیک این جاده خواهد شد.

     اینجانب به دسته دوم تعلق داشته و
در شرایط کنونی گسترش شبکه جاده در مناطق جنگلی شمال را خسارت بارتر از عدم وجود
آن می دانم. یادآور می شود کمتر کسی در میان دسته دوم وجود دارد که با توسعه و
پیشرفت کشور و احداث جاده های ارتباطی و رفاه مردم مخالف باشد، اما شرایط کلی و
شرایط ویژه منطقه به چنین نتیجه ای می رسد.

یک- شرایط عمومی:

     زندگی شهری و تبعات آن، بسیاری از
شهرنشینان را به مناطق زیبا، بکر، پاک و ساکت طبیعت می کشاند. این حضور بی برنامه
و بالاتر از ظرفیت محیط ، این مناطق به ویژه معروف ترین آن ها را به ورطه تخریب و
قهقرا می کشاند. سرنوشت روستاهای ییلاقی حوزه های جنگلی شمال از نظر تغییر بافت
سنتی، زمین خواری، آلودگی آب و خاک و مسائل اجتماعی – اقتصادی نمونه حاضر و قابل
مطالعه ای است.

     جنگل های شمال به علت ساختار زمین
شناسی، مستعد لغزش و رانش است و عبور مسیرهای جاده  و قطع کردن زهکش های طبیعی موجود سبب تحریک
دامنه ها شده و لغزش ها و رانش های شدیدتری را به دنبال می آورد.

     حضور انبوه مردم به مناطق طبیعی
کم تر دست خورده جنگلی، و عدم رعایت ملاحظات ضروری سبب از بین بردن گونه های گیاهی
و جانوری و ایجاد آتش سوزی در آن می گردد. به گواهی مستندات موجود، عامل انسانی
مهم ترین عامل ایجاد حریق در جنگل های شمال ایران است.

     دو- شرایط ویژه:

     مسیر مورد نظر برای احداث جاده در
جنگل ابر، از دامنه های لغزشی و رانشی عبور می کند. کسانی که مسیر پرشیب موجود به
نام مسیر لوله گاز را طی کرده اند حتی از کنار جاده نیز لغزش دامنه و تمهیدات
نگهداری تیرهای برق و لوله های گاز و نفت را از خطر رانش مشاهده کرده اند.

     از بلند ترین نقطه مسیر تا رسیدن
به پای دامنه در اطراف روستای شیرین آباد، هزار متر اختلاف ارتفاع وجود دارد. چنان
چه شیب متوسط این مسیر ده درصد باشد! دست کم ده کیلومتر جاده پرشیب می بایستی در
این دامنه حساس، احداث شود.

     در دامنه مورد نظر برای احداث جاده، چندین
مسیر برق و گاز و نفت عبور کرده و در نظر است مسیر برق دیگری نیز از آن عبور داده
شود. در تصاویر ماهواره ای این مسیرها به وضوح قابل مشاهده است!

     به این ترتیب با ملاحظه شرایط عمومی و شرایط
ویژه، و تجربه های مشابه، مسئله صرفا” به احداث جاده یا قطع چند اصله درخت خلاصه
نمی شود بلکه تجربه نشان داده که عبور جاده از مناطق جنگلی در شرایط موجود، عوارض
سنگینی بر عرصه برجای گذاشته و مشکلات اجتماعی – اقتصادی زیادی به وجود می آورد.
متأسفانه ارزیابی های محیط زیستی موجود نیز نه تنها چاره ساز نبوده بلکه به
کاتالیزوری برای اجرای طرح های مخرب محیط زیست تبدیل شده است.

     حال چنانچه اراده ای غیر فنی، مبنی بر احداث
جاده وجود داشته باشد، تمهیدات زیر باید مورد توجه قرار گیرد:

الف- در طراحی مسیرجاده، اصول احداث جاده در مناطق جنگلی رعایت شده و در مرحله
اجرا به دقت عملیاتی شود.

ب- با پیش بینی احداث تونل در مسیر، خسارت کمتری به عرصه وارد شود.

ج – در حاشیه دو طرف مسیر جاده، ایجاد موانع برای جلوگیری از ورود به
جنگل(مانند نرده های بلند فلزی و…) پیش بینی شود.

د- چند گزینه مطالعه شده و کم خسارت ترین آن انتخاب شود.

ه- پروژه تهیه شده مورد تصویب کمیته ای متشکل از نهادهای ذیربط قرار گیرد.

و- کارگروه مشترک منابع طبیعی، محیط زیست و اداره راه به عنوان ناظر پروژه
تعیین شود.

ز- احداث هر نوع سازه در طول مسیر بجز محدوده پارک جنگلی  (آن هم صرفاً برابر طرح مصوب پارک جنگلی)،
ممنوع گردد.

ح- یکی
دو راه کمتر ضروری بین دو استان مسدود گردد(مثلا” مسیر قزلق).

ط-
ضوابطی برای جلوگیری از زمین خواری و گسترش بی رویه ویلا سازی در روستاهای ییلاقی
و جنگلی اطراف در نظر گرفته شده و به درستی اجرا شود.

     امید است این نظرات مود توجه مسئولان و نقد
ونظر صاحبنظران قرار گیرد.

Read More →

12(91)- سری را که درد نمی کند…

Normal
0

false
false
false

MicrosoftInternetExplorer4

لابد خوانده یا شنیده
اید که :”وزیر جهاد کشاورزی طی نامه‌ای به معاون اول رئیس‌جمهور درخواست
ایجاد چهار
معاونت در ستاد سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور و
استقلال واحد‌های
خارج از ستاد تحت عنوان ادارات کل منابع طبیعی استان‌ها را
ارائه نمود”
.(نقل از
سایت سازمان جنگل ها) این جا.

ایشان
یادآور شدند که
در جلسات کارشناسی،
موافقت معاونت توسعه
مدیریت و منابع انسانی(ریاست جمهوری) با این موضوع اخذ شده
است. سپس آورده اند: “در شرایط
فعلی وظایف سازمان غیر از موارد توسعه مدیریت و
منابع انسانی، در پنج بخش
مجزای تخصصی جنگل‌ها، مراتع، بیابان، آبخیزها و حفاظت از
اراضی ملی و تفکیک
اراضی و تثبیت مالکیت دولت تقسیم‌بندی می‌گردد که با توجه به
شرایط طبیعی و
اقلیمی حاکم بر کشور امکان اجرای وظایف محوله در قالب دو
معاونت تخصصی و
یک معاونت پشتیبانی امکان‌پذیر نیست”.

گویا
سازمان برای انتخاب نام معاونت ها، دعوت به مشارکت هم کرده است.

به
نظر من، نامگذاری- گرچه هرچه رساتر باشد بهتر است، اما- موضوعی شکلی است. باید ساختار
به طور کلی نو و روزآمد شود. به همین سبب پیشنهاد می شود در روندی آرام ساختار
معاونت ها و دفاتر وابسته به آن به چهار معاونت (با هر نام مورد وفاقی) به شرح زیر
تغییر یابد:

یک-
معاونت حفاظت و امور حقوقی

دو –
معاونت مطالعات و بررسی ها

سه-
معاونت پشتیبانی و توسعه منابع انسانی

چهار-
معاونت اجرایی

آن چه
در این پیشنهاد، بیشتر با وضع موجود تفاوت دارد یکپارچه کردن امور اجرایی در یک
معاونت و ایجاد معاونت جدید مطالعات و بررسی ها برای علوم پایه، طراحی، نوآوری، دیتاسنتر،
نظارت، ارزیابی، پایش و ارزشیابی است. در این صورت دفاتر قدیمی دستخوش تغییر خواهد
شد و دفاتر جدیدی شکل خواهد گرفت. البته این پیشنهاد چون ریسک ها و عوارض فارماکولوژیک
دارد، طرفدار زیادی در مجموعه ندارد.

/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:”Table Normal”;
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-parent:””;
mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;
mso-para-margin:0cm;
mso-para-margin-bottom:.0001pt;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:10.0pt;
font-family:”Times New Roman”;
mso-ansi-language:#0400;
mso-fareast-language:#0400;
mso-bidi-language:#0400;}

Read More →

11 (91)- به بهانه ساخت موزه در جنگل ناهارخوران گرگان

Normal
0

false
false
false

MicrosoftInternetExplorer4

     در ماه های اخیر احداث موزه در جنگل ناهارخوران،
حضور پر رنگی در فضای رسانه ای داشته است، به این مورد خاص در یادداشت دیگری پرداخته
می شود اما این یادداشت صرفا” به کلیات موضوع اشاره دارد.

     گرگان، مرکز استان گلستان، از شهرهای بزرگ
شمال کشور است. این شهر که در گذشته استراباد نام داشت در دهه های اخیر با بلعیدن
جنگل ها و زمین های زراعتی اطراف، بسیار گسترش یافته است.

     (می گویند یک صد سال قبل”گروهبان
محله” مرز جنوبی شهر با جنگل را تشکیل می داد! پنجاه سال پیش، این مرز به تپه
های صدا و سیما رسید و اینک نوبت جنگل های النگ دره و ناهارخوران است!)

     مرزهای اجتماعی در دهه های اخیر همواره،
مرزهای اکولوژیک را به عقب نشینی وادار کرده است اما پرسش این است که این ماجرا تا
کجا، تا چند، ادامه می یابد؟

     قاعدتا” شهرها(ازجمله گرگان) طرح های
جامع دارند و تکلیف بسیاری از مسائل در این طرح ها مشخص شده است، اما این که چرا حوزه
آبخیز زیارت از جمله اطراف جاده ناهارخوران و روستای ییلاقی زیارت مشمول توسعه
شهری شده است، موضوع قابل تأملی است؟

     متأسفانه سازمان های متولی منابع طبیعی و
محیط زیست نه تنها قادر به حفظ بافت طبیعی این حوزه نبوده اند بلکه با بعضی
اقدامات مانند ساختن خانه های به اصطلاح سازمانی منابع طبیعی و احداث ساختمان مرکز
تحقیقات و نظارت زیست محیطی استان گلستان! همراه این نوع توسعه نیز بوده اند!
بعدها با احداث ساختمان های اداری توسط این سازمان و آن سازمان و سپس بولوارشدن
جاده روستایی و چراغانی وهتل و شهر بازی و… وضع به موقعیت هشدارگونه کنونی رسیده
است.

  

     واقعیت این است که توسعه شهری در جنگل ها(مثل
احداث شهرک مسکونی پارادایز در جنگل النگ دره یا سازه های اطراف جاده ناهارخوران)
و مناطق روستایی(مثل آپارتمان سازی در روستای زیارت)، با توسعه پایدار منابع طبیعی
و محیط زیست نا سازگار و از نظر اقتصادی هم فاقد توجیه است زیرا آینده ای ناپایدار
و بحران زا داشته و هزینه های سنگین تری از منافع ظاهری کنونی را تحمیل می کند.

     متأسفانه فرصت ها تا حدود زیادی از دست رفته
است و وضعیت آرام آرام به نقطه غیر قابل برگشت می رسد.

     ای کاش برای حوزه آبخیز زیارت، به جای چندین
نوبت مطالعه (در ظاهر جامع ولی در اصل بخشی)، یک نقشه راه واقعی ترسیم می شد و یک
طرح واقعا” جامع تهیه و اجرا می شد. طرحی سازگار با طبیعت و حافظ محیط زیست و
در جهت منافع مردم. طرحی که با مشارکت همه نقش آفرینان، سبب حفظ طبیعت و فرهنگ
بومی می شد، تأمین آب شهر گرگان را مورد نظر قرار می داد، بافت بومی روستای ییلاقی
و گردشگری زیارت را حفظ می کرد و با ملاحظه همه این موارد توسعه ای همه جانبه به
همراه می آورد.

/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:”Table Normal”;
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-parent:””;
mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;
mso-para-margin:0cm;
mso-para-margin-bottom:.0001pt;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:10.0pt;
font-family:”Times New Roman”;
mso-ansi-language:#0400;
mso-fareast-language:#0400;
mso-bidi-language:#0400;}

Read More →

16(91)- یادی از استاد رضا حجازی و چند پرسش از متولیان آموزش

Normal
0

false
false
false

MicrosoftInternetExplorer4

    
استاد رضا حجازی، در دیباچه کتاب 4 جلدی چوب شناسی و صنایع چوب(1348) ضرورت
تحصیل علوم جنگل و چرایی واحدهای درسی آن را به شرح زیر آورده است:

     هدف اصلی یک جنگلبان کارآزموده، تغییر جهت
مسیر تواتر جنگل هاست، به نحوی که به جای حرکت در جهت اوج(
climax) و پایداری سازگارترین گونه ها، به طرف هدف اقتصادی بشر، یعنی
پرورش و نگاهداری سودمندترین و پر ارزش ترین گونه ها کشانده شود.

     این هدف از سه طریق تأمین می گردد:

     الف- افزایش میزان تولید سالیانه چوب، به
وسیله پرورش، نگاهداری و بهره برداری صحیح جنگل ها از طریق مباحث دروسی چون درخت
شناسی، جنگل شناسی، اندازه گیری و آمار جنگل و جنگلداری

     ب-  ازدیاد
سرمایه جنگل از طریق ایجاد جنگل های مصنوعی با بکار بردن علومی مانند: جنگلکاری،
اکولوژی جنگل، خاک شناسی جنگل، اقلیم شناسی و سایر دروس مشابه

     ج- صرفه جویی در مصرف چوب و حداکثر استفاده
از آن با به کار بردن روش هایی که در مباحثی از قبیل چوب شناسی، بهره برداری و
صنایع چوب مورد گفتگو قرار می گیرد.

***

     استاد روشن بین در سطور بعدی دیباچه اظهار
نظر جالبی کرده است:

     امروزه سرعت پیشرفت علوم به حدی است که به
احتمال زیاد تا پایان چاپ آخرین صفحات این کتاب ممکن است پاره ای از نظرات و مطالب
مندرج در آن مطابق آخرین اطلاعات و نوشته های علمی روز نباشد؛ در این صورت به
دانشجویان توصیه می شود با مراجعه مستمر به کتابخانه و مطالعه نوشته های جدید
معلومات خود را افزایش دهند.

***

اینجانب
که در سال های 1355 و 1356 و در مقطع لیسانس افتخار شاگردی استاد را داشته ام با
درود به روح بلند ایشان و با تأسی از دیدگاه استاد در زمینه روزآمد شدن، دو پرسش را
به پیشگاه متولیان جدید آموزش علوم جنگل می برم:

یک –
آیا امروزه نگاه به جنگل همان است که نیم قرن پیش بود؟

دو-
آیا هدف از تحصیل علوم جنگل در کشور ما، همان است که در ابتدا بود؟  

اگر پاسخ
منفی است چه تغییر عمده ای در واحدهای درسی ایجاد شده است؟ و آیا نظرات جدید مورد اشاره
 صرفا” در به کارگیری تکنیک ها و روش
ها معنی می یابد یا در نگاه ها و ضرورت ها.

***

کارشناسان
بخش دولتی شاگردان(هرچند کم استعداد) استادان دانشگاه ها هستند و آن چه آموخته اند
تا حدی که امکان داشت در عرصه به کاربسته اند. اما آیا متولیان آموزش نباید بخشی
از بار مسئولیت وضعیت کنونی و آینده جنگل ها را به عهده بگیرند.

/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:”Table Normal”;
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-parent:””;
mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;
mso-para-margin:0cm;
mso-para-margin-bottom:.0001pt;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:10.0pt;
font-family:”Times New Roman”;
mso-ansi-language:#0400;
mso-fareast-language:#0400;
mso-bidi-language:#0400;}

Read More →

15(91)- مرده آنست که نامش به نکویی نبرند

Normal
0

false
false
false

MicrosoftInternetExplorer4

     در دنیای وب مطالب بسیاری در باره ساعی آمده
است و چه بسا مطلب غیر دقیقی(مانند آثار ساعی) بسیار تکرار نیز شده است.

     از
جمله منابع مورد اعتماد در این زمینه، کتاب تاریخ علوم منابع طبیعی ایران(1378)،
تألیف شادروان کریم جوانشیر است. ایشان در همان ابتدای فصل سوم بخش دوم کتاب می
نویسد:

     ” نشر علوم جنگل و مرتع به صورت مدون
پس از بازگشت کریم ساعی از اروپا آغاز گردید. ساعی ابتدا نشریه ای با عنوان شمه ای
در باره جنگل های ایران … در مرداد 1321 منتشر کرد.

ساعی
در سال 1327 و 1329 شاهکار علمی خود را با عنوان جنگل شناسی در دو جلد منتشر کرد و
با انتشار این دو جلد کتاب پایه و اساس اطلاعات علمی جنگلبانان ایران پی ریزی
گردید. در اهمیت این کتاب باید گفت که اعتبار علمی آن پس از گذشت حدود 50 سال هنوز
به جای خود باقی است”

     امید است سازمان جنگل ها و…، اسناد قدیمی
از جمله کتاب های استاد و نشریات بنگاه جنگل ها را با کیفیت خوب تصویر برداری و در
اختیار علاقمندان قرار دهد.

     به سهم خود و با امکانات محدود، نشریه ( یا
کتاب) شمه ای در باره جنگل های ایران، از روی نسخه فتوکپی آن تصویر برداری و در
صفحه مقالات تقدیم می شود. این نسخه را دوست و همگار گرامی، آقای مهندس ابراهیمی
رستاقی در اختیار من قرار داده است.

اینجا:

http://www.sh-jabbari.ir/gallery/article/1hswvnug71saee1.pdf

/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:”Table Normal”;
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-parent:””;
mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;
mso-para-margin:0cm;
mso-para-margin-bottom:.0001pt;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:10.0pt;
font-family:”Times New Roman”;
mso-ansi-language:#0400;
mso-fareast-language:#0400;
mso-bidi-language:#0400;}

Read More →

14(91)- میراث ساعی

Normal
0

false
false
false

MicrosoftInternetExplorer4

چهارم
دیماه سالروز درگذشت بزرگ مرد جنگلبانی ایران، کریم ساعی است.

به همین
مناسبت مراسم شصتمین سالروز درگذشت این مرد علم و عمل روز دوشنبه چهارم دی ماه در دانشکده
منابع طبیعی دانشگاه تهران(کرج) برگزار شد.

در این
مراسم که با دعوت تلفنی و حضور استادان و دانشجویان و هم چنین افراد انگشت شماری
از سایر بخش ها و در جمعی صمیمانه برگزارشد علاوه بر برگزار کنندگان، دکتر جزیره
ای و دکتر شامخی نیز سخنرانی کردند.

جزیره
ای، به طور گذرا مروری بر زندگی 42 ساله ولی پر ثمر استاد فقید داشت.

شامخی
نیز، فارغ از به کارگیری عناوینی چون بنیانگذار و… به نقش ساعی در رقم زدن نقاط
عطف تاریخ جنگلبانی ایران اشاره کرد.

اما
آن چه در سخنان این استاد سیاست جنگل با اهمیت بود، این نکته بود که از ساعی چه می
توان آموخت؟

ایشان
پاسخ داد که از ساعی “عشق” را باید آموخت:

– عشق
به فراگیری


عشق به خدمتگزاری


عشق به جنگل ها و سرسبزی میهن

***

عشق دردانه
است و من غواص و دریا میکده ، …

***

ضمن تشکر
از برگزار کنندگان جلسه، یادآور می شود که این یادداشت ادامه دارد …

/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:”Table Normal”;
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-parent:””;
mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;
mso-para-margin:0cm;
mso-para-margin-bottom:.0001pt;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:10.0pt;
font-family:”Times New Roman”;
mso-ansi-language:#0400;
mso-fareast-language:#0400;
mso-bidi-language:#0400;}

Read More →

13(91)- قامت بلند تمنای کهن سال

Normal
0

false
false
false

MicrosoftInternetExplorer4

     گرچه در تعدادی از کتاب
ها به ویژه سفرنامه ها نشانه ای از حضور درختان کهنسال و مشخصات آن به چشم می
خورد، اما پرداختن به طور ویژه به آن ها انگشت شمار بوده است.

     – آقای مهندس امیر حسین داراب زند کارشناس
دفتر جنگلکاری سازمان جنگلها (همکار بازنشسته کنونی) در دهه 1360 با سفر به استان
های مختلف کشور و پرس و جوهای بسیار، گزارش مصوری از درختان مذهبی و کهنسال کشور
فراهم آورد.  متأسفانه این گزارش ارزشمند
به صورت کتاب چاپ نشده و در اختیار همگان قرار نگرفته است.

     – خانم دکتر سودابه کروری پژوهشگر و مدرس
دانشگاه، به اتفاق همکاران خود، درختان کهنسال کشور را مورد بررسی قرار داده و به
تدریج در سلسله مقالاتی در مجله جنگل و مرتع به چاپ رساند. به قرار اطلاع نتایج
این تلاش ها به تدریج به صورت کتاب چاپ و منتشر خواهد شد. کتاب درختان کهنسال
استان یزد نمونه ای از این دست است که با همکاری گروه فوق تهیه و انتشار یافته
است.

     – آقای مهندس مصطفی خوشنویس پژوهشگر مؤسسه
تحقیقات جنگل ها و مراتع کشور تحقیقات ارزنده ای در این زمینه داشته و دارند.

     – …

     در تازه ترین مورد، با لطف دوست گرامی آقای
مهندس محمد حسین شیرازی(مؤلف کتاب ارزشمند گل واژه های حافظ)، از چاپ کتاب زیر
آگاه شدم که در این یادداشت معرفی می شود:

نام کتاب: درختان
کهنسال ایران

مؤلفان: اکبر اسکندری-
نسرین اسکندری

ناشر: انتشارات نوید
شیراز

چاپ اول: 1391

تعداد صفحات: 110

     کتاب شامل معرفی 180 اصله از گونه های مختلف
دیر زیست شامل سرو، ارس، چنار، آزاد و… است که حاصل مشاهده مؤلفان در سفرهایشان
بوده و با بیانی روان برای استفاده همگان تدوین شده است.

     برای این خانواده فرهنگی و دانشگاهی و
دوستدار طبیعت، آرزوی موفقیت کرده و علاقمندان را به مطالعه اثر دعوت می نماید.
این کتاب همچنین می تواند مورد استفاده محققان قرار گیرد تا چنانچه نمونه مطالعه
نشده ای در آن معرفی شده است به بررسی دقیق تر آن بپردازند.

/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:”Table Normal”;
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-parent:””;
mso-padding-alt:0cm 5.4pt 0cm 5.4pt;
mso-para-margin:0cm;
mso-para-margin-bottom:.0001pt;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:10.0pt;
font-family:”Times New Roman”;
mso-ansi-language:#0400;
mso-fareast-language:#0400;
mso-bidi-language:#0400;}

Read More →

02(91)- معرفی کتاب و چند نکته

نام کتاب: سیمای
منابع طبیعی و آبخیزهای ایران

تألیف و گردآوری:
دکتر سیدعطا رضایی

نوبت چاپ: اول

سال چاپ: 1391

تعداد صفحات: 304

ناشر: پونه/ به سف

Read More →

Page 3 of 912345...Last »