گرین بلاگ – تازه‌ترین مطالب وبلاگستان محیط زیست

گرامی‌داشت چهلمین سال نخستین هشت‌هزار متری ایرانیان

فدراسیون کوه‌نوردی ٢٠  مهرماه ۱۳۵۵ برابر با ۱۲ اکتبر ۱۹۷۶ نخستین صعود موفق ایرانیان بر روی یک قله ۸۰۰۰ متری با صعود مشترک تیمهای ایران و ژاپن محقق گردید. این مهم با صعود محمدجعفر اسدی به همراه کاگیاما از ژاپن و شرپای نپالی همراهشان پاسانگ شرپا (تاکسیندو) به هشتمین کوه مرتفع دنیا ماناسلو ۸۱۶۳ متر […]

Read More →

عکسی از قدرت رجایی

قدرت‌الله رجایی، از آن شخصیت‌های دوست داشتنی بود که هم‌نشینی با ایشان، به انسان آرامش می‌دهد. هر بار که در آمل یا کوه‌های منطقه دیدمش، باوجود ناراحتی ریه و بیماری مزمنی که داشت، او را لبخند بر لب و مشغول به کارهای هیات کوه‌نوردی یا انجمن یا برنامه یافتم. یادش گرامی… .  این عکس، مربوط به […]

Read More →

درگذشت قدرت‌الله رجایی، کوه‌نورد باسابقه‌ی آملی

قدرت‌الله رجایی که از کوه‌نوردان فعال و خوش‌برخورد و مردم‌دار آمل بود و چند سالی هم ریاست هیات کوه‌نوردی شهرستان آمل را برعهده داشت، درگذشت. او همچنین عضو انجمن کوه‌نوردان ایران و یکی از حامیان معنوی انجمن در مازندران بود. ایشان از سال‌ها پیش، گویا به علت استنشاق شدید گاز گوگرد هنگام گرفتار شدن در […]

Read More →

آب را گران نکنید؛ وضع بدتر می‌شود!

عباس محمدی – همشهری چیت‌چیان، وزیر نیرو، در «کنفرانس ملی اقتصاد آب» که در پنجم مرداد برگزار شد، گفت: «قیمت‌های پایین فروش آب موجب شده تا مردم برای مصارف خود حدی قایل نباشند». لزوم گران کردن آب، موضوعی است که در دولت یازدهم پیوسته توسط وزارت نیرو، شرکت‌های تابع آن، و اقتصاددان‌های مدافع «بازار آزاد» […]

Read More →

9 مرداد، روز تولد بزرگ‌مرد محیط زیست ایران

عباس محمدی- خبرآنلاین

اسکندر فیروز، پایه‌گذار سازمان حفاظت محیط زیست، در نهم مرداد 1305 در شیراز چشم به جهان گشود. می‌توان او را تا این تاریخ، موثرترین فرد ایرانی در کنش‌های محیط زیستی کشور دانست. و البته، چندان هم جای شگفتی نیست که او نیز مانند بسیاری از دیگر شخصیت‌های ملی مثبت و تاریخ‌ساز ایران، در میهن ناملایمت‌های بسیاری دیده است…! نکته‌ی امیدوارکننده این که فیروز با وجود مشکلاتی که داشته، چنان که شایسته‌ی شخصیتی ملی است، با عشق به ایران در همین سرزمین زندگی می‌کند.

خوشبختانه، در چند سال گذشته، طبیعت‌دوستان غیردولتی ایران کم و بیش توانسته اند فیروز را دیگر بار در جامعه معرفی کنند، کوشش‌هایش را ارج نهند، گفتگوهایی با او ترتیب دهند و آن‌ها را منتشر سازند، و کتاب خاطراتش را که در آمریکا چاپ شده بود، در ایران هم به چاپ برسانند(1). در فضای اینترنت هم می‌توان اشاره‌های به زندگی و کارهای فیروز را یافت؛ از جمله در ویکی‌پدیای فارسی. در جمعه اول مرداد 95 که جشن مردمی تیرگان در رینه برگزار شد، در حضور چند هزار تن از طبیعت‌دوستان کشور، به خدمات این مرد بزرگ اشاره شد و حاضران، با شور فراوان او را تشویق کردند. در لوحی که برگزارکنندگان آن جشن (انجمن دوستداران دماوندکوه و انجمن کوه‌نوردان ایران) به اسکندر فیروز تقدیم کرده اند، آمده است:

 

«جناب آقای اسکندر فیروز

نقش شما در تاریخ حفاظت محیط زیست ایران، یگانه و ماندگار است. ایرانیان برای همیشه به یاد خواهند داشت که تاسیس سازمان حفاظت محیط زیست، تدوین قانون حفاظت و به‌سازی محیط زیست، ثبت منطقه‌های حفاظت‌شده، و تالیف مقاله‌ها و کتاب‌های محیط زیستی، از کارهای ارزنده‌ای بوده که با همت بلند شما در ایران پا گرفت. همچنین جایگاه برجسته‌ی شما در اقدام‌های جهانی برای حفظ محیط زیست، مانند پیمان‌نامه‌ی رامسر، کنفرانس استکهلم، و کنوانسیون حفاظت از دریای خزر، در خاطره‌ی ایرانیان و کنشگران محیط زیست جهان، پایدار خواهد ماند.

در جشن بزرگ تیرگان و روز ملی دماوند، به نمایندگی از سوی هزاران طبیعت‌دوست حاضر در همایش و دیگر ایرانیان دوستدار این آب و خاک، سپاس خود را از تلاش‌های ارزشمندتان، تقدیم حضورتان می‌کنیم.»

***

خواندن خاطرات اسکندر فیروز، نه‌‌تنها برای طرفداران حفظ محیط زیست، بلکه برای جامعه‌شناسان هم ضروری است تا از لابلای سطرهای آن دریابند (و شاید دقیق‌تر بپردازند به این که) شخصیت‌های ملی ما غالبا چگونه ناچار بوده اند که در فضای بیم و امید، راهی بس دشوار و پرمخاطره را برای خدمت به این آب و خاک بپیمایند. در این‌جا با توجه به خاطرات فیروز، به اختصار فقط یک نکته را (که پیش این هم چند بار به آن اشاره داشته ام(2)) یادآور می‌شوم و آن این که امر محیط زیست در همه‌جا و به‌ویژه در ایران، بیش از هر چیز، یک امر اجتماعی و سیاسی (و به همین دلیل، امری خطیر) است.

فیروز با آن که تا سال‌های 1355 و 56 پشتیبان‌های توانمندی در مجموعه‌ی حکومت داشت و با آن که در دوره‌ی ریاستش بر سازمان حفاظت محیط زیست، جمعیت کشور کم‌تر از نیمی از جمعیت امروز بود و به همین دلیل هنوز بخش‌های زیادی از خاک کشور کم و بیش دست‌نخورده و سالم بود، اما با تعارض‌هایی از همان جنس که امروزه شاهد آنیم، روبرو بود. برای مثال: کمبود بودجه برای سازمان حفاظت محیط زیست(3)؛ هزینه‌های زیاد حکومت برای هر کاری، اما تخصیص ندادن بودجه‌ی کافی برای ارتقای سامانه‌ی حمل و نقل همگانی شهری(4)، مخالفت بعضی نمایندگان مجلس با حفاظت از حیوانات وحشی(5)، ورود نظامیان و دیگر افراد بانفوذ به منطقه‌های حفاظت‌شده به بهانه‌های گوناگون و از جمله برای شکار(6)، کوته‌نگری شرکت نفت در موضوع توسعه‌ی پالایشگاه‌ها(7)، و تمایل شرکت‌های ساخت و ساز به تصرف زمین‌هایی که برای پارک پردیسان در نظر گرفته شده بود(8). هیچ یک از این معضل‌ها، مساله‌هایی از جنس مرتبط با علم اکولوژی نیستند، بلکه به مسایل اجتماعی ربط دارند.

در واقع، ریشه‌ی این چالش‌ها به پیش از تاسیس سازمان حفاظت محیط زیست (و بلکه به تاریخ و اوضاع جهان) برمی‌گردد؛ فیروز در جایی اشاره می‌کند که شماری از نمایندگان مجلس و شخصیت‌های بانفوذ اهل همدان در نیمه‌های دهه‌ی سی، برخلاف نظر کارشناسان سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی، اصرار داشتند که در ورکانه‌ی همدان سدّی بسازند و آخر هم این کار را کردند(9). مجریان آمریکایی «اصل چهار» هم برای پیشرفت کشور فقط نسخه‌های ساخت و ساز (سدسازی، راه‌سازی، و…) نوشتند(10). فیروز  همچنین می‌نویسد که باوجود علاقه‌اش به علوم طبیعی، پدرش (که از نظامیان رده‌بالای کشور بود) به اوگفت: «ایران، مهندس لازم دارد و درس‌های دیگر چندان سودی ندارد»(11) و او [ناچار] در آمریکا به تحصیل در رشته‌ی ساختمان‌ پرداخت. این همان مشکل اجتماعی کشور ما است که از زمان ورود شیوه‌های نوین آموزش به کشور (از زمان تاسیس دارالفنون) گریبان سامانه‌ی آموزش را گرفته، چنان که شیفته‌ی «فنّ» شده ایم و آن ارزشی را که باید برای علوم زیستی و علوم انسانی قایل شویم، دست کم گرفته ایم.

نمونه‌ی شاخص دخالت بی‌ملاحظه‌ی مردان سیاسی در امر محیط زیست، ناسازگاری شاهپور عبدالرضا با برنامه‌های فیروز بود که سوگیری کامل در جهت حفظ محیط زیست (و نه فقط حفظ شکارگاه‌ها) را پیش گرفته بود. این اختلاف، سبب شد که فیروز در شرایطی که ریاست اتحادیه‌ی جهانی حفاظت طبیعت (IUCN) هم به او پیشنهاد  شده بود، در سال 1356 از ریاست سازمانی که در زمان تاسیس جزو سازمان‌های پیشگام جهان در حفاظت از محیط زیست بود، کناره بگیرد(12)

 

پی‌نوشت

Read More →

برنامه‌هایی به خاطر دو مناسبت مهم در علم‌کوه

باشگاه کوه‌نوردی و اسکی دماوند و انجمن کوه‌نوردان ایران از ۶ تا ۱۶ مرداد ۱۳۹۵ مجموعه برنامه‌هایی را به مناسبت هشتادمین سال گشایش مسیر «گُرده‌ی آلمانی‌ها» و پنجاهمین سال گشایش «مسیر فرانسوی‌ها» روی دیواره‌ی شمالی علم‌کوه برگزار می‌کنند. در این برنامه‌ها تلاش خواهد شد که تمامی اصول حفظ محیط کوهستان، از جمله مدیریت پسماند و فضولات، رعایت شود که گزارشی از آن پس از اجرا به آگاهی جامعه‌ی کوه‌نوردی خواهد رسید.

این دو مسیر، از مسیرهای شاخص و کلاسیک علم‌کوه به شمار می‌روند که صعود از آن‌ها به نوعی نشانگر درجه‌هایی از سطح کار فنی کوه‌نوردان ایران است.

Read More →

گرامیداشت پنجاهمین سالگرد گشایش مسیر فرانسوی‌ها؛ دیواره علم کوه

در تابستان ۱۳۴۵تیمی ۴ نفره از کوه‌نوردان فرانسوی موفق شدند مسیری را بر روی دیواره علم کوه گشایش کنند.

اینک پس از گذشت ۵۰ سال، دو نفر از اعضای آن تیم برای حضور در مراسم نکوداشت آن صعود و ارائه گزارشی از تلاش خود میهمان کشورمان خواهند بود.

دوشنبه ۴ مرداد ۱۳۹۵ از ساعت ۱۷ تا ۲۰ در سالن اجتماعات شهید قندی (خیابان شریعتی، بعد از چهارراه قصر، ورودی یک وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات)

انجمن کوه‌نوردان ایران همه‌ی اعضا و دوستان و علاقمندان را به حضور در این مراسم دعوت می‌کند.

Read More →

دوازدهمین جشن تیرگان؛ موضوع ثبت جهانی دماوند، و انتقال آب

همایش بزرگ «روز ملی دماوند» در روز جمعه اول مرداد در شهر رینه (در پای رخ جنوبی کوه دماوند) با حضور چند هزار تن از کوه‌نوردان و دیگر طبیعت‌دوستان برگزار شد. در تابستان سال 1383 گروه‌های مردمی دوستدار کوهستان تصمیم گرفتند که روزی را به نام روز ملی دماوند نام‌گذاری کنند (پیشنهاد اولیه‌ی این موضوع را حسین عبیری گلپایگانی، فعال محیط زیست داده بود). از سال 1384 روز سیزدهم تیر که در تقویم کهن ایرانی به عنوان روز تیرگان خوانده شده، به دلیل این که با اسطوره‌های مربوط به کوه و آب پیوند دارد با پیشنهاد انجمن کوه‌نوردان ایران، روز ملی دماوند نامیده شد و یک همایش و جشن مردمی در نزدیک‌ترین جمعه به سیزدهم تیر در شهر رینه برگزار گردید. این رسم همه ساله تاکنون برقرار بوده است.

امسال به دلیل مقارن شدن تیرماه با ماه رمضان، این مراسم در اول مرداد برگزار شد. در این مراسم که از حدود 9 صبح تا 6 بعد از ظهر به طول انجامید، چند برنامه به موازات هم اجرا گردید. در غرفه‌هایی که در محوطه‌ی دانشگاه پیام نور برقرار شده بود، شماری از تولیدکنندگان محصولات فرهنگی و فرآورده‌های محلی مازندران، و تعدادی از سازمان‌های مردم‌نهاد به معرفی خود پرداختند. همچنین، گروه‌های محلی، به اجرا موسیقی میدانی پرداختند.

در یک نشست محیط‌زیستی با حضور چند تن از استادان و کنشگران محیط زیست (دکتر حسین آخانی استاد دانشگاه تهران، مهندس درویش مدیرکل آموزش و مشارکت‌های مردمی سازمان حفاظت محیط زیست، دکتر اسماعیل کهرم مشاور رییس سازمان حفاظت محیط زیست، کمیل سوهانی کارگردان فیلم مادرکشی، رضا کیانیان و میترا حجار بازیگران سینما، عباس محمدی مدیر گروه دیده‌بان کوهستان، دکتر شارع‌پور جامعه‌شناس، مهندس عبادی کارشناس منابع طبیعی، مسعود مولانا دبیر شبکه‌ی سمن‌های مازندارن، مهدی مسچی از انجمن دوستداران دماوند،…)  و جمع بزرگی از مدافعان طبیعت، حاضران از مسوولان سازمان میراث فرهنگی خواستند که در آماده‌سازی پرونده‌ی ثبت دماوند به عنوان میراث جهانی، تسریع کنند. این پرونده، از چند سال پیش، با پیشنهاد و پیگیری سازمان‌های مردم‌نهاد تا حدودی آماده شده است. موضوع دیگری که در این نشست، مورد بحث قرار گرفت، طرح انتقال آب از حوزه‌ی خزر به استان سمنان بود که به شدت مورد انتقاد قرار گرفت. کارشناسان محیط زیست، جنگل‌داری، کشاورزی و مدیران سمن‌های حاضر در همایش، همچنین مسوولان شبکه‌های محیط زیستی استان‌های سمنان و مازندران، همگی مخالفت خود را با این طرح پرهزینه که اثرات شدیدی بر محیط زیست دو استان خواهد داشت، اعلام کردند. پیشنهاد این اشخاص، به جای انتقال آب، کمک به کشاورزان برای ارتقای روش‌های آبیاری، جلوگیری از هدررفت آب در شبکه‌‌های آب‌رسانی، و اصلاح الگوهای مصرف بود.

در بعد از ظهر، سالن ورزش دانشگاه با حضور چند هزار تن، شاهد اجرای موسیقی‌های محلی و سنتی، سخنرانی چند چهره‌ی برجسته‌ی محیط زیست، و خواندن بیانیه‌ی همایش بود. همچنین به رسم چند سال گذشته، لوح تقدیر از «شخصیت برجسته‌ی محیط زیست» در سال گذشته، اهدا شد. امسال، این لوح به «گنجه‌ی پشتیبان زیست‌بوم» که یک نهاد نیکوکاری محیط زیستی است و در سال گذشته نقش موثری در آزادسازی دو محیط‌بان از زندان داشت، داده شد.

مهمان ویژه‌ی جشن تیرگان امسال، اسکندر فیروز، بنیان‌گذار سازمان حفاظت محیط زیست بود که مورد تشویق پرشور حاضران قرار گرفت و لوح سپاسی به خاطر نقش تاریخی ایشان در محیط زیست ایران و جهان، به او اهدا شد. حاضران همچنین نودمین سالگرد تولد او (9 مرداد 1305) را به وی شادباش گفتند.

این جشن و همایش مردمی، از سوی انجمن دوستداران دماوندکوه، و با همکاری انجمن کوه‌نوردان ایران، دانشگاه پیام نور رینه، بخشداری لاریجان، و شهرداری و شورای شهر رینه برگزار گردید.

Read More →

بازی خطرناک انتقال آب در کوه‌های کرمان

یادداشت مرا با عنوان «انتقال آب هلیل‌رود؟!» را می‌توانید در خبرآنلاین یا همشهری بخوانید.

Read More →

جمعه؛ جشن بزرگ تیرگان و روز ملی دماوند

همایش زیست‌محیطی و جشن بزرگ روز ملی دماوند، در روز جمعه اول مرداد در دانشگاه پیام نور رینه برگزار خواهد شد.

دفترهای نمایندگی انجمن کوه‌نوردان ایران، گروه‌ها و باشگاه‌های کوه‌نوردی، و دیگر کوه‌نوردان و طبیعت‌دوستان را به حضور در این رویداد دعوت می‌کنیم.

این جشن فرصتی است برای دیدار دوباره، و طرح مهم‌ترین خواسته‌های زیست‌محیطی؛ با حضور خود و فرستادن عکس و گزارش همایش برای رسانه‌های گوناگون، صدایمان را به گوش مسوولان و دیگر مردم برسانیم!

Read More →

Page 7 of 78« First...56789...203040...Last »