گرین بلاگ – تازه‌ترین مطالب وبلاگستان محیط زیست

About امین میراسدی

دانشجوی کارشناسی ارشد آلودگی محیط زیست

دیدبان سبز کرمان 2015-04-22 23:20:15

حال زمین خوب نیست…

 

 

22 آوریل هر سال، مطابق با دوم اردیبهشت ماه، از اواخر دهه 60 میلادی به عنوان “روز زمین پاک” از سوی سازمان ملل متحد نامگذاری شده است.

نظر به اینکه یونسکو از سال 2012 پیشنهاد نمود که هر کس سهمی در جلوگیری از آلودگی کره زمین داشته باشد، ما نیز بر آنیم که بتوانیم سهم کوچک و البته مهم خود را در این زمینه ایفا کنیم.

حال زمین خوب نیست چون:

1- منابع آب شیرین کره زمین به دلیل استفاده بیش از حد و ازدیاد جمعیت کشورها و خشکسالی رو به اتمام است. پایان یافتن منابع آب شیرین به مفهوم پایان زندگی در روی کره زمین است.

2- ساکنان سیاره خاکی آن را به زباله دانی بزرگ تبدیل کرده اند، انواع زباله و به ویژه زباله های الکترونیکی، شیمیایی، بیمارستانی، صنعتی، کودهای شیمیایی، آنتی بیوتیکها، پلاستیک و صدها نوع زباله دیگر به دلیل تلنبار شدن در مکان های دفن زباله امکان نفس تازه کردن را از زمین گرفته است.

3- تغییرات اقلیمی به دلیل استفاده بیش از حد از سوخت های فسیلی در وسایل حمل و نقل، نیروگاههای برق و … تهدیدی جدی برای آینده زمین است. هم اکنون به همین دلیل ما شاهد بروز خشکسالی های طولانی و وسیع از یک سو و باران های سیل آسا و اسیدی و طوفانهای سهمگین و ویران کننده از سوی دیگر هستیم. این همه فشار برای ادامه حیات کره زمین غیرقابل تحمل است.

4- مصرف بیش از حد کاغذ باعث کاهش جدی میزان درختان روی سیاره زمین شده است. این امر موجب کاهش اکسیژن و بالارفتن دی اکسید کربن در جو زمین شده است.

5- گسترش مصرف برق به دلیل افزایش نقش لوازم برقی در زندگی مردم، از تلویزیون گرفته تا ماشین ظرفشویی، سیستم های تهویه و … نیاز مردم به مصرف انرژی برق را هر روز بیشتر کرده و در نتیجه به تعداد نیروگاه های تولید برق از انواع سوخت فسیلی و یا اتمی افزده می شود.

پیامد خطرناک این افزایش بالارفتن لحظه به لحظه انتشار گازهای گلخانه ای و از جمله دی اکسید کربن به جو زمین است که باعث گرم شدن کره زمین شده.

 پیشنهاد می کنیم، همسو با سازمان یونسکو هر کدام از ما هم به شخصه این کارها را انجام دهیم تا سهمی در پاک نگهداشتن زمین ایفا کنیم:

1- از همین امروز مصرف آب در بخش های مختلف را 20درصد پایین بیاوریم، این کار می تواند از مدیریت آب در شستشوی ظرف و حمام کردن گرفته تا عدم شستشوی خودروها، عدم کاشت گیاهان آب بر در حیاط (مانند چمن و برخی گل ها) و … انجام شود.

2- پیمان ببندیم که زباله کمتر تولید کنیم. اینکار می تواند از کنترل ولع خرید شروع شود. به هر مقدار که می خواهیم مصرف کنیم، خرید نماییم.

3- برای خرید رفتن از کیسه های پارچه ای دائمی استفاده کنیم، این کار می تواند از تولید روزافزون کیسه های پلاستیکی که عامل مهمی در آلودگی زمین و تولید زباله است، جلوگیری کند.

4- به فروشگاههای بزرگ و طرفدار محیط زیست پیشنهاد می کنیم که کیسه های پارچه ای به صورت سفارشی تولید کنند و در قبال تحویل آن به مشتری پول دریافت نمایند. مثلا هر کیسه خرید کالا 5000ریال. اگر مشتری این کیسه ها را با پول خریداری کند، مطمئنا از دورانداختن آن و تبدیل کردن آن به زباله خودداری خواهد کرد و مکررا از آن استفاده خواهد کرد.

5- به تولید کنندگان آب معدنی و نوشابه سازی ها پیشنهاد می کنیم که مبلغ اندکی بابت قیمت ظرف پلاستیکی آب یا نوشابه محاسبه و از مشتری دریافت نمایند تا با برگرداندن بطری خالی مبلغ به آنها بازگردانده شود.از سوی دیگر دوره گردها می توانند در جمع کردن این بطری ها بخاطر فروش، عملا از پراکنده شدن ظروف پلاستیکی در طرح زمین جلوگیری کنند.

6- در سفرها بیشتر از وسایل نقلیه زمینی مانند قطار استفاده کنیم، میزان سهم آلودگی هوا در وسائط نقلیه در مورد قطار حداقل و در مورد هواپیما حداکثر است.

7- به ادارات و سازمان ها و بانک ها توصیه می کنیم که بجای برگ کاغذ و قبض از تبادل عملیات اینترنتی با توجه به گسترش روزافزون اقتصاد دیجیتال استفاده کنیم. این کار کاهش مصرف جدی کاغذ را به دنبال خواهد داشت و در نتیجه کم شدن قطع درخت.

8- استفاده از انرژی های تجدیدپذیر و به ویژه انرژی خورشیدی را هم مردم و مخصوصا مسئولان برنامه ریزی کلان توسعه کشور جدی بگیرند. استفاده از این نوع انرژی برای پاک نگهداشتن محیط زیست کره زمین دیگر انتخاب نیست، ضرورت است.

9- در هر کاری که می کنیم، به این بیندیشیم که چگونه می توانیم همین کار را در تطابق بیشتری محیط زیست انجام دهیم، از شستن ظروف گرفته که می توان با استفاده کمتر از مایع ظرفشویی ، آب کمتری برای آبکشی به کار ببریم تا استفاده از روی دیگر کاغذها و خاموش کردن حتی یک لامپ اضافه … .

و کلام آخر :

حال زمین خوب نیست، نفس سیاره مان به شمارش افتاده، فردا دیر است، زمین همین الان دارد هشدارهای لازم را می دهد.

 

عصر ایران

Read More →

ابتکار: دولت موضوع پارازیت را پیگیری می​کند

 

معصومه ابتکار روز پنجشنبه گفت: موضوع پارازیت ها، اکنون توسط وزارت ارتباطات با جدیت پیگیری می شود و در این زمینه تاکنون جلساتی با حضور چهار یا پنج دستگاه مرتبط برگزار شده است. وی با بیان اینکه سازمان حفاظت محیط زیست نیز به طور جدی پیگیر این موضوع از دستگاه های مرتبط است، اضافه کرد: در این خصوص باید جانب احتیاط در نظر گرفته شود زیرا سلامت مردم در اولویت است. وی اظهار کرد: هرگونه فعالیتی که احتمال آسیب، ضرر و ریسک بالا داشته باشد باید با جدیت مورد کنترل و نظارت دقیق قرار گیرد و سازمان حفاظت محیط زیست نیز در کنار دیگر دستگاههای دولتی در دولت یازدهم اراده جدی برای پیگیری این موضوع دارد تا مطمئن شود که خدشه ای برای سلامت مردم به وجود نمی آید. وی گفت: کمیته ای برای بررسی موضوع پارازیت ها در وزارت ارتباطات تشکیل شده است که دستگاه های مختلف از جمله سازمان حفاظت محیط زیست نیز عضو آن هستند.

* کشاورزی و محیط زیست باید همگام با هم حرکت کنند

معاون رییس جمهوری و رییس سازمان حفاظت محیط زیست همچنین گفت: کشاورزی و محیط زیست باید همگام با هم حرکت کنند و تلاش ما این است که بگوییم این دو با هم همخوانی دارند. ابتکار عصر پنجشنبه در روستای قره داغ مهاباد و در جمع کشاورزان این روستا و امام جمعه و مسئولان مهاباد و مدیران کل حفاظت محیط زیست استانهای آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی و کردستان افزود: کشاورزان تامین کننده مایحتاج کشور هستند و کشاورزی و محیط زیست برای ما ارزشمند است.

وی اظهار کرد: تلاش می کنیم که در کنار کشاورزی، دریاچه ارزشمند ارومیه و تالابها را نیز داشته باشیم. رییس سازمان حفاظت محیط زیست اضافه کرد: دریاچه ارومیه و تالابها متعلق به ما نیست و متعلق به آیندگان و جهانیان است. وی با بیان اینکه باید منابع آب را برای آیندگان حفاظت کرد، گفت: هم اکنون شاهدیم که کشورهایی با منابع آبی فراوان در مصرف آب دقت و بهینه مصرف می کنند زیرا زندگی و آینده بشریت به وجود آب وابسته است. ابتکار اضافه کرد: تمام تلاشهای دستگاهها و تشکل ها بر روی این اصل متمرکز است که بتوانیم محصولاتمان را همراه با مصرف کم آب و سموم تولید و از آلوده کردن خاک نیز خودداری کنیم. وی یادآوری کرد: آذربایجان غربی و مهاباد دارای ظرفیتهای خوب و نیز مردمی علاقه مند به حفاظت از دریاچه ارومیه و تالابهاست.

معاون رییس جمهوری ادامه داد: برنامه ای که دولت تدبیر و امید برای نجات دریاچه ارومیه تصویب کرده برنامه کشاورزی در کنار محیط زیست است تا هر دو در کنار هم بتوانند بهره وری را افزایش دهند و مصرف آب و هزینه ها با حفظ حق آبه دریاچه ارومیه و تالابها کاهش یابد. وی با بیان اینکه بانوان نقش کلیدی در احیای دریاچه ارومیه دارند، افزود: در صورت تقویت صنعت گردشگری و صنایع دستی با مشارکت بانوان شاهد تحولی در زندگی مردم خواهیم بود.

ابتکار ادامه داد: باید برنامه های اجرایی در این زمینه را در تمام روستاهای حوضه آبریز دریاچه ارومیه به بهترین شکل گسترش دهیم تا تبدیل به یک الگو شود که بتوان آنرا برای کل کشور تعمیم داد. رییس سازمان حفاظت محیط زیست پس از حضور در جمع مردم مهاباد عازم نقده شد و در کارگاه آموزش کشاورزی پایدار شرکت کرد و سپس با حضور در یکی از مزارع این شهرستان از نزدیک در جریان روند اجرای طرح توسعه کشاورزی پایدار قرار گرفت.

Read More →

نخستین منشور مدارس زیست محیطی به‌زودی نهایی می‌شود

 

مدیر کل دفتر آموزش و مشارکت‌های مردمی سازمان حفاظت محیط زیست گفت: به‌زودی منشور مدارس زیست محیطی پس از موافقت وزارت آموزش و پرورش نهایی می‌شود.  مدیر کل دفتر آموزش و مشارکت‌های مردمی سازمان حفاظت محیط زیست گفت: به‌زودی منشور مدارس زیست محیطی پس از موافقت وزارت آموزش و پرورش نهایی می‌شود.  محمد درویش در هشتمین نشست مشورتی مدارس محیط زیستی با بیان این که پیش‌نویس منشور مدارس زیست محیطی به وزارت آموزش و پرورش برای اظهار نظر ارسال شده است گفت: به‌زودی پس از اعلام موافقت وزارت آموزش و پرورش منشور مدارس زیست محیطی نهایی می‌شود. وی با تاکید بر این که موضوع مدارس جامع محیط زیستی وارد برنامه ششم توسعه می‌شود، گفت: سازمان حفاظت محیط زیست پیگیری می‌کند تا این موضوع در برنامه ششم توسعه لحاظ شود و بودجه و ردیف اعتباری برای آن اختصاص یابد.

درویش با اشاره به این که از ظرفیت‌های بخش خصوصی در ایجاد مدارس محیط زیستی استفاده می‌شود، اظهار داشت: شیوه‌نامه اجرایی منشور مدارس زیست محیطی نهایی شده است و این شیوه‌نامه تمامی ادارت کل آموزش و پرورش و محیط زیست استان‌های کشور را در بر می‌گیرد. وی گفت: در این شیوه‌نامه کشور به 5 منطقه اکولوژیکی شامل هیرکانی در شمال، ارسباران در شرق، زاگرس در غرب، خلیج فارس و دریاي عمان در جنوب و ایرانی و تورانی در مرکز کشور تقسیم‌بندی شده است.

درویش اظهار کرد: در سال اول اجرای این شیوه‌نامه در هر 5 مقطع پیش دبستانی، ابتدایی اول، ابتدایی دوم، متوسطه اول و متوسطه دوم نمایندگانی به تفکیک پسر و دختر، 60 مدرسه را تحت پوشش قرار می‌دهیم که تلاش شده است مدارسی که به‌صورت دواطلبانه برای اجرای مدارس محیط زیستی اعلام آمادگی کردند، معرفی کنیم.

مدیر کل دفتر آموزش و مشارکت‌های مردمی سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به این که برای ایجاد و تحقق مدارس محیط زیستی 15 الزام در نظر گرفته شده است، گفت: تشکیل شورای مدارس محیط زیستی، تدوین بانک اطلاعاتی مدارس جامع محیط زیست، راه‌اندازی تارنمای مدارس جامع محیط زیستی، فراخوان حمایت و پشتیبانی مالی از مدارس از جمله این الزامات است.

درویش با تاکید بر این که تعیین محتوای دوره‌های آموزشی بر اساس موقعیت، اقلیم و فرهنگ متفاوت است، افزود: قبل از آموزش دانش‌آموزان برای آموزش 56 هزار معلم موافقت وزارت آموزش و پرورش گرفته شده است که از ظرفیت‌های تشکل‌ها و متخصصین کمک می‌گیریم. وی ادامه داد: ادارات کل استان‌ها جلسات توجيهی با مدیران مدارس وزارت آموزش و پرورش دارند تا اطلاع‌رسانی موثری انجام شود.

 

ایرنا

Read More →

مشاغل سبز ایجاد می شود

معاون رییس جمهوری و رییس سازمان حفاظت محیط زیست با تاکید بر اینکه مشاغل سبز مهم ترین محور کارآفرینی است، گفت: بر این اساس یکی از اولویت های این سازمان آموزش های علمی و کاربردی در زمینه کارآفرینی پیشرفته و مشاغل سبز است.

، معصومه ابتکار در مراسم بیست و دومین سالگرد تاسیس دانشگاه جامع علمی و کاربردی و یادبود مرحوم تقی ابتکار بنیانگذار دانشگاه جامع علمی و کاربردی در ایران، بزرگداشت شخصیت های علمی و اجرایی کشور را تلاش در جهت علم و خدمت به کشور دانست و گفت: چنین رویکردی منجر به انگیزش بیشتر در افراد و ایجاد فضای نشاط در محیط علمی و اجرایی کشور می شود. ابتکار با گرامیداشت یاد مرحوم تقی ابتکار، از تلاش وی برای پیشرفت عرصه علمی و اجرایی در کشور به رغم تمام موانع و مخالفت ها به دلیل اعتقاد به درستی اندیشه خود سخن گفت.

معاون رییس جمهوری با اشاره به اصل 50 قانون اساسی در ایران، اظهار کرد: در بحبوحه انقلاب و در زمان نخستین دوره مجلس خبرگان، پدر به واسطه دوستی با آیت الله موسوی اردبیلی و سایر اعضای مجلس خبرگان، پیشنهاد اضافه شدن اصلی در قانون اساسی برای حفاظت و حراست از محیط زیست را داد.

*** اصل 50 قانون اساسی از مترقی ترین اصول قانونی در ایران 

رییس سازمان حفاظت محیط زیست با یادآوری این موضوع که در آن زمان فقط قانون اساسی چند کشور در دنیا اصلی را به محیط زیست اختصاص داده بودند گفت: تصویب و اختصاص اصل 50 قانون اساسی ایران به محیط زیست نشانه فکری بلند و از اصول مترقی قانون اساسی کشور است.

وی ارجاع و استناد تمام سیاست های کلی نظام، قوانین و لوایح زیست محیطی، مباحث حقوقی، حقوق محیط زیست و برنامه ها به اصل 50 قانون اساسی را ناشی از تاثیر و اهمیت این اصل در محیط زیست دانست.

*** تشکیل ستاد فناوری نانو در ایران به پیشنهاد مرحوم تقی ابتکار

ابتکار افزود: سال ها بعد پدر در اقدام نوینی دیگر که ناشی از تفکر و اندیشه آینده نگر و خلاق وی بود با ارایه پیشنهاد تشکیل ستاد فناوری نانو، پایه گذار ستاد فناوری نانو در ایران شد.
معاون رییس جمهوری، استدلال مرحوم تقی ابتکار برای این پیشنهاد را نیاز کشور به تکنولوژی ها و فناوری های نوین و عدم رشد چشمگیر صنعت نانو در جهان طی آن سال ها و امکان رسیدن ایران به جایگاهی همطراز سایر کشورها در این زمینه اعلام کرد. وی ادامه داد: خوشبختانه امروز به واسطه تلاش محققان و پژوهشگران این حوزه، ایران از رتبه و جایگاه خوبی در صنعت نانو جهان برخوردار است. وی تاسیس دانشگاه علمی و کاربردی در ایران به واسطه احساس نیاز به تدریس رشته های کاربردی در دانشگاه ها و عرصه تحصیلات تکمیلی را از دیگر اقدامات ارزنده مرحوم تقی ابتکار برشمرد.  ابتکار با تاکید بر نگاه پدرش مبنی بر نیاز به آموزش های کاربردی و عملی در کنار آموزش های تئوریک و نظری، تصریح کرد: اگرچه موانع و مخالفت های بسیاری برای هر یک از این اقدامات وجود داشت ولی مرحوم ابتکار به رغم روحیه نقد پذیری و مشورتی خود، بسیار خستگی ناپذیر و پرامید و مصمم بود و اگر به درستی کاری ایمان می آورد تمام تلاش و توان خود برای موفقیت در آن عرصه را به کار می گرفت.

*** گسترش آموزش های علمی و کاربردی، کلید اشتغال و کارآفرینی است

معاون رییس جمهوری با اشاره به رویکرد جهانی در خصوص گسترش آموزش های علمی و کاربردی، گفت: کلید و راه حل اشتغال و کارآفرینی در بسیاری از کشورهای دنیا، همین آموزش های کاربردی است. رییس سازمان حفاظت محیط زیست با یادآوری هدف و تلاش دولت تدبیر و امید برای ایجاد رونق اقتصادی و افزایش اشتغال در کشور، توسعه آموزش های علمی و کاربردی و اهمیت به دانشگاه علمی و کاربردی را یکی از مباحث بسیار مهم در این زمینه بر شمرد. وی تاکید کرد: در سازمان حفاظت محیط زیست نیز سعی شد تا همین نگاه کاربردی بودن علم پیگیری شود و از این رو در دوره گذشته مدیریت خود در این سازمان، با محوریت پژوهشکده محیط زیست تلاش شد تا همین نگاه کاربرد محوری علم و دانش و تکنولوژی در محیط زیست رونق و توسعه یابد.

*** مشاغل سبز از جمله مهم ترین محورهای کارآفرینی است

ابتکار افزود: در دوره جدید هم تمام سعی ما بر این است که این نگاه را از طریق گسترش مشاغل سبز در کشور که از مهم ترین محورهای کارآفرینی در دنیای پیشرفته است، پیگیری کنیم. معاون رییس جمهوری با یادآوری الگوی نادرست مصرف انرژی در کشور و هزینه های تحمیلی بر اثر این سوء مصرف انرژی بر اقتصاد و منابع و محیط زیست ایران، گفت: همین چالش می تواند با آموزش کاربردی و تربیت نیروهای خاص برای تنظیم انرژی در کشور تا حد بسیار زیادی مرتفع شود.  رییس سازمان حفاظت محیط زیست رتبه ایران در تولید گازهای گلخانه ای در جهان را ناراحت کننده خواند و گفت: بهینه سازی مصرف انرژی و کارآفرینی در این حوزه می تواند بسیاری از کاستی ها و مشکلات کنونی را برطرف کند.

وی گزارش انرژی 2014 و نتیجه گیری حاصل از آن مبنی بر ایجاد یا تولید منابع جدید انرژی از محل بهینه سازی مصرف انرژی، همچنین درآمد کسب شده از این طریق که منجر به رشد اقتصادی کشورها می شود را نقشه راهی برای تدوین و تنظیم آموزش هایی کاربردی در این حوزه دانست.

ابتکار تاکید کرد: آموزش های کاربردی یکی از بهترین روش های شناخته شده در دنیا برای پیوند میان دانشگاه، اشتغال، تولید و صنعت و حفاظت از محیط زیست است. بنابراین گزارش، لوح تقدیر، تندیس و تمبر یادبودی به منظور تقدیر از فعالیت ها و تلاش های مرحوم تقی ابتکار در راه تاسیس دانشگاه علمی و کاربردی، همچنین لوح تقدیر، تمبر یادبود و تندیسی به پاس تلاش های معصومه ابتکار در حفظ محیط زیست کشور به وی و فاطمه برزگر همسر مرحوم ابتکار اهدا شد.

 

ایرنا

Read More →

مسایل محیط زیستی در ماه محرم

برای فرهنگ سازی در این زمینه ها ائمه جمعه و جماعات می توانند نقش بسزایی ایفا کنند و در این ایام که مردم بیشتر در مساجد و حسینیه ها حضور دارند در زمینه رعایت مسایل زیست محیطی در ایام محرم و حتی در طول سال تذکراتی را مطرح نمایند.

 

این روزها در شهر که قدم میزنی، از هر کوچه و خیابان که گذر میکنی، گویی شهر چهره عوض کرده و رنگ ماتم به خویش گرفته است. آرام آرام نوای یا حسین و یا ابالفضل از گوشه و کنار شهر به گوش می رسد . آری ! ایام سوگواری سرور و سالار  شهیدان نزدیک است… .

بی شک حضور عاشقانه ی مردم در برپایی مراسمات عزاداری قابل احترام و ستودنی است. هر کسی ارادت خویش به سرور و سالار شهیدان به گونه ای نشان می دهد. از حضور در هیات ها و مجالس عزاداری گرفته تا اهدای خون و قربانی کردن و … .

یکی از سنت های پسندیده ی مذهبی نیز در این ایام، اطعام نیازمندان و پذیرایی از عزاداران حسینی است. به ویژه کسانی که نذری دارند، ارادت خویش به امام حسین و یارانش را با پذیرایی از عزاداران با شربت و شیر و آبمیوه و غذا و  … نشان میدهند و نذر خویش را اینگونه ادا می کنند.

اما نکته ی قابل توجه در این بین اینست که رعایت شرایط بهداشتی و همچنین حجم وسیع توزیع اقلام خوراکی و نوشیدنی ها در این ایام ، منجر به استفاده ی بیش از حد مردم از ظروف یکبار مصرف می گردد. باید توجه داشت که مصرف بیش اندازه این ظروف و بخصوص عدم جمع آوری آنها و رها ساختنشان در سطح شهر، نه تنها به زیبایی شهر لطمه زده و کارگران عزیز شهرداری را به زحمت می اندازد، بلکه منجر به بروز معضلات زیست محیطی میگردد. موضوعی که متاسفانه معمولا رعایت نمی گردد و مثلا در حین پخش شربت نذری به دلیل عدم وجود سطل آشغال یا کیسه زباله، بیشتر لیوانها روی زمین انداخته می شوند. نگارنده بارها مشاهده کرده است که برخی از سینه زنان عزیز پس از استفاده از نذوراتی که همشهریان محترم به دسته جات عزاداری می دهند یا نذوراتی که از ایستگاه های صلواتی دریافت می کنند، ظرف مربوطه را دقایقی در دست نگه داشته و دهها متر باخود حمل می کنند و از آنجا که مکان مشخصی برای گذاشتن آن نمی یابند نهایتا آن را در گوشه ایی مانند کنار خیابان و پیاده رو و جوی آب رها میکنند.

شاید در نگاه اول بروز این مشکل اجتناب ناپذیر بنماید ، اما با اندکی تامل  متوجه می گردیم که با یک برنامه ریزی ساده می توان براحتی و تاحدود زیادی از وقوع این پدیده زشت جلوگیری نمود. 

بطور مثال می توانیم به جای نذر کردن شربت و … ، به افراد نیازمندی که می شناسیم ( و کم هم نیستند…) کمک کنیم و یا هزینه ی آن را در اختیار موسسات خیریه قرار دهیم. 

اما برای کاهش معضلات زیست محیطی در این ایام چند پیشنهاد ساده مطرح می گردد که عبارتند از :

1.    همشهریانی که نذر خود را در لیوان ها و یا بسته های یک بار مصرف ادا می کنند، سطل زباله یا کیسه های زباله بزرگ نیز تهیه کرده و در محل قرار دهند تا از پخش و پلا شدن این ظروف جلوگیری شود.

2.    روسای هیئت های عزاداری و مداحان و ذاکرین اهل بیت، عزادارن را در این خصوص توجیه نمایند و از عزاداران بخواهند تا ظروف نذورات را پس از استفاده صرفا در محل های مشخص قرار داده و جمع آوری نمایند.

3.    با توجه به سرطان زا بودن لیوان های پلاستیکی، حتی المکان برای نوشیدنی های گرم مانند چای از لیوان های کاغذی استفاده شود.

4.    برای فرهنگ سازی در این زمینه ها ائمه جمعه و جماعات می توانند نقش بسزایی ایفا کنند و در این ایام که مردم بیشتر در مساجد و حسینیه ها حضور دارند در زمینه رعایت مسایل زیست محیطی در ایام محرم و حتی در طول سال تذکراتی را مطرح نمایند.

انشاء ا… که با رعایت نکات زیست محیطی ،همگی بتوانیم از فیوضات این ماه بهره مند شویم.

 

 

منبع: زیست بوم

Read More →

این بار نیمه خالی لیوان را نگاه کنید

براساس آخرین گزارش سازمان ملل با عنوان «گزارش جهانی توسعه آب» که به تازگی منتشر شده است، در اواسط قرن جاری، تقاضای جهانی برای آب، احتمالا با نرخ بالای 55 درصد افزایش می یابد. بیش از 40 درصد جمعیت کره زمین در مناطقی که به شدت از کم آبی در رنجند، زندگی خواهند کرد که بسیاری از آنان نیز در نواری که از شمال آفریقا تا خاورمیانه و جنوب غرب آسیا کشیده شده سکونت خواهند داشت. این در حالی است که طبق آمارهای جهانی تقریبا 80 درصد جمعیت جهان از ناحیه امنیت آب با تهدیدهای جدی روبرو هستند. براساس یافته های محققین، تغییر آب و هوا می تواند ویژگی در دسترس بودن آب را تغییر داده و بنابراین امنیت آب را مورد تهدید قرار دهد.

در این بین استفاده بیش از پیش از منابع آب نیز باعث شده است که علاوه بر کاهش بارش ها سفره های زیر زمینی آب و ذخایر سدها نیز با بحران مواجه شوند. بحرانی که روز به روز به سمت بدتر شدن پیش می رود و گویا هیچ مدیریتی را توان مقابله با آن نیست تا چه رسد به سوء مدیریت که ما در چند سال اخیر از آن بسیار رنج برده ایم. نگرانی هایی بسیاری در ایران از خشکسالی های پی درپی وجود دارد. نگرانی هایی که امسال شاید منتج به جیره بندی آب در فصل تابستان شود. رحیم میدانی معاون وزیر نیرو چندی پیش از اراک، اصفهان، شیراز، قزوین، قم، کرج، کرمان، مشهد، همدان و یزد به عنوان کلانشهرهایی که در معرض تنش آبی قرار دارند، نام برد و این شاید زنگ هشداری بود برای استانی مانند کرمان که تا چندی قبل با خشکسالی بی سابقه ای دست و پنجه نرم کرده بود هر چند که این استان افزایش 40 درصدی بارش در مقایسه با سالهای قبل را به همراه داشته اما عملا این بارندگی ها تاثیری بر منابع آبی کرمان نداشته است . به گفته وی، در شرایط کنونی 37 میلیون نفر از جمعیت کشور در معرض تنش آبی قرار دارند که این میزان 50 درصد جمعیت کشور را شامل می شود. 

در این بین محمد طاهری مدیر کل آبفای استان کرمان نیز از جیره بندی آب در بسیاری از شهرهای استان کرمان در تابستان خبر داد و عملا زنگ هشدار برای استانی که 99درصد از منابع آبی آن از طریق سفره های زیر زمینی تامین می شود به صدا در آمد.  وی میانگین بارندگی در استان کرمان را 140 میلیمتر در سال اعلام کرد و افزوده است که سطح آبهای زیر زمینی کاهش یافته و از عمق 150 متر به 200 و حتی به 250 متر رسیده است و به دنبال آن کیفیت آب نیز کاهش یافته است.

 علاوه بر کمبود آب در بخش شرب یک واقعیت تلخ دیگر در استان کرمان در حال روی دادن است به طوری که بر اثر کم‌آبی شدید محصولاتی نظیر پسته و گردو و حتی نخلستان‌ها‌ که مقاوم‌ترین درختان در مقابل بی‌آبی هستند نیز در حال خشک ‌شدن هستند این در حالی است که کشاورزان و مسئولان ما با تکنیکهای جدید آبیاری که می تواند تا حدودی جلوی هدر رفت آب  و مصرف بی رویه آن را در بخش کشاورزی بگیرد، کاملا نا آشنا هستند.

 در این بین مسئولین منطقه ای نیز از  كاهش آب دهي و افت 13 درصدي دبي چاهها در شهرستان بم خبر دادند. چرخ انداز مدیر امور آب بم  در مصاحبه با خبرگزاری مهر راهکار جلوگيري از كمبود آب در اين شهرستان را انتقال آب از سد نسا نظام شهر به بم می داند این در حالی است كه تاكنون13كيلومتر از  عملیات انتقال آب از حوزه سد نسا  اجرایی شده ولي به علت كمبود اعتبار اجراي 40 كيلومتر از آن باقي مانده است.

 شاید بهتر باشد تا بدانید جایگاه وضعیت بارش های استان کرمان در گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی سازمان هواشناسی ایران  طی یک روند  بیست تا پنجاه ساله حاکی از آن است که این استان با میانگین بارش سالیانه 152.9 میلیمتر جایگاه بیست و هفتم را در بین سی و یک استان کشور دارد. به گزارش فائو، درسال گذشته میلادی 2013به طور میانگین در جهان 890 میلی متر باران باریده است در حالی که این میزان بارش باران در ایران به طور میانگین 260میلی متر بوده که کمتر از یک سوم میانگین میزان بارش در جهان است. همه این آمار و ارقام نشان از وضعیت بحرانی منابع آب در بزرگترین استان کشور دارد . بی دلیل نیست که عارفی نماینده جیرفت طرح انتقال آب از حوزه دریای عمان را دنبال می کند و بر استفاده 70 درصدی از آب سد نساء بم و اختصاص آن به حوزه جیرفت اصرار دارد. شاید آنها بحران آب را در استان از ما بیشتر جدی گرفته اند

Read More →

منظر فرهنگی بم آماج بی تدبیریها


عکس: فرزاد گوری/تسنیم


سالهاست که می‌شنویم بم و
منظر فرهنگی آنرا ثبت جهانی کرده اند، سالهاست که بی اعتنا از کنار این مسئله رد
می شویم و به دیدی فانتزی و تزئینی به مسئله نگاه می کنیم، سالهاست که بی توجهی می
کنیم به آنچه که گذشتگانمان به امانت نزد ما قرار داده اند، سالهاست که طلب تدبیر
می کنیم اما دریغ و صد افسوس از گوشه ای تدبیر، نه تنها مسئولانمان بلکه خود مردم
هم عادت به بی تدبیری دارند. باغهایمان آن میراث به جا مانده از هزاره‌های دور
شهرمان را به تاراج می بریم و خودمان را فریب می دهیم که آبی برای آبیاری نداریم،
که درختانمان پیر شده اند و بازدهی ندارند، که دل و دماغ باغداری را نداریم، که زلزله
کمرمان را شکسته است. باغهایی که مظهر زیبایی شهرمان است را به تاراج می بریم که
چه شود؟ خانه بسازیم!  گاهی احساس می کنم
شکر نعمتی نمی کنیم تا خدا نعمتمان را افزون کند. افسوس و دریغ از این کوته فکری
ها که در پس این مسئله خانمانمان را به آتش می کشیم. هنوز یادمان نرفته سفرهای
مکرر مقام معظم رهبری به بم را، هنوز یادمان نرفته نگاه ویژه ای که سران نظام به
بم داشتند و دارند را، هنوز یادمان نرفته که چگونه اهمیت مسئله بم را، بارها و
بارها به ما گوشزد می کردند. حتی مسئله ثبت جهانی بم و منظر فرهنگی اش ما را از
خوابی که به تعبیر بنده خواب غفلت است بیدار نکرده و از آنجایی که ما استاد از دست
دادن فرصتهای طلایی هستیم هنوز نمی خواهیم شهرمان آن طور شود که گذشتگانمان می
گفتند و اکنون آرزویش را داریم. بیشتر از آنجایی احساس ضعف می کنیم که می بینیم  قابلیتهای بالای شهرمان را، و فقط حرف می زنیم و
افسوس می خوریم. سالهاست از اقتصاد تک محصولی هراس داریم و می دانیم خدای ناکرده
اگر خرمای‌مان آفت زده شود اقتصاد شهرمان فلج خواهد شد.  آب در کوزه است و ما گرد جهان می گردیم طبیعتی
داریم بی نظیر، باغ شهری داریم جهانی و میراثی تاریخی که سالها از آن چیزی نمی
دانستیم و حال بعد از زلزله 82 فهمیدیم چه شاهکار بزرگی را داشتیم و قدرش را نمی
دانستیم و چه بسیاراند شاهکارهایی که به چشم مان نمی آیند، ولی چشمان تیز بین
جهانیان آنها را می بینند و به آن به عنوان میراث جهانی و بشری افتخار می کنند.
بارها گفته ایم این بار نیز می گوییم بم تنها و تنها با در نظر گرفتن بحث گردشگری
اش می تواند گره گشای بسیاری از مشکلات از جمله اقتصاد تک محصولی اش باشد حال که این
فرصت نصیب بم شده و خورشید اقبال از بم طلوع کرده است چگونه است که از این فرصت
طلایی به خوبی استفاده نمی کنیم و قدر داشته هایمان را نمی دانیم؟


 
عکس: امین میراسدی


مردم باید
بدانند که شاه کلید حل مشکلات اقتصادی بم توجه به بحث گردشگری است، باید بدانند
توجه به بحث گردشگری زیر ساختی می خواهد به نام توجهات جهانی که ما سالهاست آن را
داریم. مردم باید بدانند ساختار یک شهر سنتی زمانی زیباست که نشانی از اصالت خود
داشته باشد. مردم باید بدانند که با هر تیشه ای که به ریشه درختان می زنند در واقع
تیشه به ریشه خودشان می زنند، تیشه به ریشه اصالتشان می زنند، تیشه به ریشه آینده
شهرشان می زنند. نمی دانم در این بین مقصر چه کسی است اما مردم ما هنوز مفهوم منظر
فرهنگی را به خوبی نمی دانند، نمی دانند که می گویند ثبت جهانی بم چه سودی برای بم
دارد؟ در این بین وظیفه چه ارگان یا ارگانهایی است که مفهوم منظر فرهنگی را به
مردم توضیح دهند تا مردم خود حافظ منافع شهرشان باشند. مردمی که دل در گرو این مرز
و بوم بسته اند قطعاً خواهان فردایی روشن برای شهر زیبایشان خواهند بود. شاید این
اولین قدمی باشد که بنا به تعبیر آیه ا.. هاشمی بم را به جایگاه گذشته خویش در
تاریخ و جغرافیای ایران باز گرداند، پس باید قدم اول را محکم برداریم. سخن بسیار
است و مجال اندک چه بهتر که سخن کوتاه کنیم و پای در ره نمائیم که دراز است ره
مقصد و ما نوسفریم.

Read More →

آیا با تدبیر دولت مشکلات زیست محیطی شرق استان کرمان، حل می شود؟

در بسیاری از
نقاط جهان واز جمله در ایران ما در عین حالی که دوران افزایش آگاهی های زیست محیطی
است و توجه به نقش محیط زیست سالم در ارتقاء کیفیت وکمیت جان انسان از اهمیت
بالایی برخوردار است ،دوران تداوم وجود تخریبات زیست محیطی نیز می باشد از سوی
دیگر با توجه به آگاهی انسان نسبت به موضوعاتی چون اهمیت محیط زیست، لزوم برنامه
ریزی برای استفاده مناسب از منابع وسایر موضوعات مرتبط با محیط زیست، زمینه ارائه
راه حلهایی برای کاهش تعارضات وارد شده بر محیط زیست احساس می گردد . در ایران
ما  که داری  تنوع زیستی فراوانی است  ،وجود گونه های جانوری و گیاهی فراوان این
اقلیم را از اهمیت بالایی برخوردار کرده است . این در حالی است که به طوردقیق
وقطعی نمی دانیم در این سرزمین چند گونه گیاهی یا جانوری وجود دارد و عملکرد
اکوسیستم ها در این سرزمین چگونه است وبازه ی تولیدی  و خدماتی آن ها به چه اندازه ای است و از نظر
اقتصادی چه ارزشی دارد وارزش های مادی و معنوی آن به شکل های مختلف بروز می کند
وبازتاب آن هر فرد از جامعه را متاثر می کند وبرای عموم شناخته شده نیست ، به چه
حدی است ؟ اما در کنار این کاستی ها شاید راه حل های آسانی برای جبران گوشه ای از
این کاستی ها موجود باشد که ایجاد مناطق تحت حفاظت یکی از مهمترین راهکارها برای تحقق
این هدف است ، که می تواند تاحدودی کمبودهای ما را در راه رسیدن به اهداف کلان
مدیریتی یاری رساند.

وجود مناطق
تحت حفاظت فراوان درکشور ما این سوال را در ذهن دوستداران و کارشناسان محیط زیست
به وجود می آورد که آیا به تناسب افزایش کمی مناطق تحت حفاظت ، امکانات و تجهیزات
لازم برای حفاظت از این گونه مناطق  نیز
افزایش یافته است ؟  شاید بتوان جواب این
سوال را این گونه بیان کرد که علی رغم انتظارات وارده از سازمانهای مرتبط ، رشد
کمی این گونه مناطق با رشد کیفی آنها همگام نبوده و چه بسا در بسیاری از مناطق این
فاصله بسیار بالاست .

استان کرمان
که در طی سالهای اخیر از لحاظ دارا بودن مناطق تحت حفاظت در وضعیت خوبی به سر نمی
برده است در دی ماه سال 89 صاحب یازده منطقه جدیدالتاسیس تحت حفاظت شد. که سهم شرق
استان کرمان از این مناطق به سه منطقه حفاظت شده سنگ مس ، منطقه حفاظت شده کوه شیر
و پناهگاه حیات وحش زریاب محدود می شود که وجود گونه های شاخص جانوری وگیاهی و هم
چنین وجود چشم اندازهای بی نظیر طبیعی در این مناطق میزان اهمیت این مناطق را چند
برابر کرده است .گونه های جانوری مثل : خرس سیاه آسیایی ، پلنگ ، جبیر ، کل و بز ،
هوبره و سوسمار دم تیغی ایرانی و….. و هم چنین مناطق بکر و دست نخورده طبیعی
تنها گوشه ای از زیبایی های این مناطق تحت حفاظت را نشان می دهدکه علی رغم تلاشهای
صورت گرفته توسط نهادهای مسئول و مردم محلی نیاز به مراقبت و حفاظت پایدار از این
مناطق جزو چالشها و اولویتهای اساسی این گونه مناطق به شمار می آید به طوری که
برای مثال وجود چالشهای فراوان در این مناطق از جمله پناهگاه حیات وحش زریاب که
زیستگاه خرس سیاه آسیایی است از عوامل تهدید کننده نسل این گونه منحصر به فرد به
شمار می آید . چالشهای مانند ، عدم آگاهی مردم نسبت به برخورد با خرس سیاه باعث
شده تعداد بسیاری از آنها شکار ویا توسط انسانهای نا آگاه مسموم شده و یا اسیر شوند
این در حالی است که تنها با جلوگیری از شکار بی رویه و رفع این گونه مخاطرات این
جانور زیبا ، بتوان آنرا حفاظت کرد و از نابودی آن جلوگیری کرد .

البته در
مناطقی مانند منطقه حفاظت شده سنگ مس به دلیل کارهای خوبی که در طی سالهای اخیر
انجام شده است شاهد رشد قابل توجه گونه های جانوری وگیاهی شده ایم و با توجه به
اطلاعات افراد بومی منطقه در دهه های قبل گله های چند صد تایی کل وبز و گاها قوچ
ومیش در منطقه بوده که متاسفانه به دلیل نا امنی منطقه شاهد کاهش شدید آنها بوده
ایم به طوری که در حال حاضر تمامی قوچ ومیشها از بین رفته اند

این در حالی
است که بنا به گزارش افراد بومی منطقه زریاب در پناهگاه حیات وحش زریاب حضور حداقل
10 قلاده خرس سیاه آسیایی گزارش شده است که در صورت رفع تهدیدات شاهد افزایش قابل
توجه این گونه منحصر به فرد در منطقه خواهیم بود. در مناطق شرق استان کرمان از
جمله ریگان هم در طی سالیان گذشته 
گزارشاتی توسط مردم بومی ارائه شده است که از وجود آهو و جبیر و اخیرا هم
وجود کاراکال و سوسمار دم تیغی در این مناطق خبر می دهد که در حال حاضر با مشکلات
عدیده ای دست وپنجه نرم می کنند  با این
حال و با در نظر گرفتن موارد موجود پیشنهاد می گردد :

   1-استقلال
ادارات محیط زیست شهرستانهای شرقی استان کرمان توسط مقامات ذیصلاح پیگیری شود تا
ان شا الله شاهد کاستن مخاطرات زیست محیطی و رفع تهدیدات وارده به محیط طبیعی و
انسانی در محدوده شرق استان کرمان باشیم

2-پژوهش و
تحقیق در مورد مخاطرات وارده بر مناطق تحت حفاظت شهرستان و ارائه راهکار توسط
محققین و همچنین اجرای طرحهای ملی و فرا ملی جهت حفاظت از گونه های در معرض خطر و
اجرای سیاستهای تشویقی برای محققین در سطح کشور برای ورود به عرصه تحقیق و پژوهش
در این منطقه    

3- بالا بردن
سطح آگاهی های زیست محیطی برای
جوامع محلي القای این مفهوم که  ارتقاء سطح حفاظتی منطقه ، سبب رونق درآمد آنها از
طریق مختلف بخصوص گردشگران طبیعت می شود

4- اکوتوریسم
سازگار با طرح های حفاظتی سازمان محیط زیست زمینه سازی های لازم برای جذب گردشگران
طبیعت در مناطق مورد نظر به همراه استقرار امکانات لازم جهت اسکان گردشگران در این
مناطق ضروری به حساب می آید که البته رعایت شاخص های زیست محیطی تعریف شده برای
مناطق تحت حفاظت جهت استقرار این گونه امکانات، در این مناطق ضروری به حساب می آید
و اجتناب ناپذیر است

5- افزایش
نیروهای اجرایی مورد نیاز در سطح مناطق تحت حفاظت و ایجاد پاسگاههای مورد نیاز جهت
حفاظت بهتر از مناطق تحت حفاظت

در پایان باز هم متذکر می شوم تدوین راهکارهایی اساسی
و علمی برای برون رفت از وضعیت موجود باید در سرفصل برنامه های سازمانهای مطبوع
قرار گیرد تا ان شاالله با زحمت دوستداران و حامیان محیط زیست و هم چنین مسئولین
ذیربط  وضعیت موجود شهرستانهای شرقی استان
روندی صعودی داشته باشد و در آینده ای نه چندان دور شاهد شکوفایی در بحث محیط زیست
شرق استان کرمان باشیم

Read More →

گزارش مهم موسسه “صلح آمریکا” از بحران زیست محیطی ایران

موسسه «صلح آمریکا» نوشت: در حال حاضر خطری که از جانب بحران قریب‌الوقوع زیست‌محیطی ایران احساس می‌شود، به مراتب بیش از خطر دشمنان خارجی و منازعات سیاسی داخلی است.

طبق گزارش «سازمان جنگل‌ها، مراتع، و آبخیزداری ایران» که در اواسط سال ۲۰۱۳ منتشر شده بود، بیش از دو سوم خاک ایران -در حدود ۱۱۸ میلیون هکتار- به سرعت در حال تبدیل شدن به بیابان است.

 «عیسی کلانتری» ، مشاور رئیس جمهور در گفت‌وگویی هشدار داده بود که «مشکل اصلی‌ای که ما را تهدید می‌کند و از اسرائیل، و آمریکا و دعواهای سیاسی و… خطرناک‌تر است… این است که فلات ایران دارد غیرقابل سکونت می‌شود… اگر وضعیت اصلاح نشود، ایران ۳۰ سال دیگر کشور ارواح می‌شود.»

وی در این مصاحبه به شرح آینده هشدارآمیز دریاچه‌های خشک‌شده و سفره‌های خالی آب‌های زیرزمینی می‌پردازد، که احتمالاً میلیون‌ها ایرانی را وادار به ترک محل سکونت خود خواهد کرد.

طبق شاخص عملکرد زیست‌محیطی سال ۲۰۱۲ که از سوی دانشگاه‌های یِیل و کلمبیا انجام شده و ۲۲ فاکتور محیطی چون منابع آب، آلودگی هوا، تنوع زیستی، و تغییرات آب و هوایی را مورد بررسی قرار داده بود، ایران از میان ۱۳۲ کشور مورد مطالعه، در جایگاه ۱۱۴ ام قرار گرفت.

آب

منابع آب شیرین ایران تحت فشار برداشت‌های غیرقابل تحملی قرار دارند. ۹۰ درصد خاک ایران را -که منطقه‌ای اندکی کوچک‌تر از ایالت آلاسکا [در آمریکا] را دربرمی‌گیرد- سرزمین‌های خشک یا نیمه خشک تشکیل می‌دهند و تقریباً دو سوم حجم بارندگی کشور پیش از آنکه بتواند رودها را پر آب کند، تبخیر می‌شود. در نتیجه، ایران بیش از نیمی از آب مورد نیاز خود را با برداشت از آبخوان‌ها تأمین می‌کند، و مصرف عمومی به سرعت در حال تحلیل بردن منابع زیرزمینی است. با نرخ کنونی مصرف بی‌رویه آب در ایران، ۱۲ استان از ۳۱ استان این کشور، ظرف ۵۰ سال آینده ذخایر آبی خود را به پایان خواهند رساند.

سیاست‌های اقتصادی ایران بر وخامت این مشکل افزوده‌اند. بهره‌برداری از آب‌های زیرزمینی برای مالکان چاه‌ها آزاد است و به علت وجود یارانه‌های دولتی، مصرف‌کنندگان تنها بخشی از هزینه‌های واقعی مصرف انرژی لازم برای پمپاژ آب به سطح را می‌پردازند. سالانه ۴ میلیارد مترمکعب از آب‌های زیرزمینی غیرقابل بازگشت ایران، به سطح زمین پمپاژ می‌شوند.

آب‌های سطحی ایران نیز با مشکل مشابهی مواجهند. غالب رودخانه‌های ایران به لحاظ آب‌شناختی خشک شده یا در حال خشک شدن هستند، به این معنا که منابع تجدیدپذیر آبرسانی این رودخانه‌ها هم‌اینک نیز به پایان رسیده است.

در نتیجه، این آب‌های سطحی، ظرفیت مازاد اندکی برای تأمین تقاضای جمعیت رو به رشد ایران در سال‌های خشک آینده دارند که به تناوب تکرار می‌شوند -دوره‌هایی که میزان بارش زیر حد میانگین است. مصرف نادرست آب در نزدیکی سرچشمه‌ها، بر امکان تأمین نیازهای آبی نواحی دوردست‌تر تأثیر نامطلوبی می‌گذارد. برای مثال در شمال غربی ایران، احداث سدها (مانند کارون ۳) ، سیستم نادرست آبیاری، و خشکسالی منجر به کاهش حجم ۱۳ رودی شده است که دریاچه ارومیه را سیراب می‌کردند، و اکنون این دریاچه، که بزرگ‌ترین دریاچه خاورمیانه محسوب می‌شود بیش از ۶۰ درصد حجم خود را نسبت به سال ۱۹۹۵ از دست داده است. در منطقه جنوب غرب نیز دریاچه بختگان که زمانی دومین دریاچه بزرگ ایران بود، تحت تأثیر توأمان خشکسالی‌های طولانی‌مدت و احداث سد بر روی رود کر، اکنون کاملاً خشک شده است.

خطر کشاورزی

مشکلات آبی ایران در حال آسیب زدن به اقتصاد ملی این کشور است. ۱۰ درصد تولید ناخالص داخلی ایران حاصل فعالیت بخش کشاورزی است که نزدیک به یک چهارم نیروی کار ایران را نیز در استخدام خود دارد. به علاوه فعالیت این بخش، از امنیت غذایی ملی نیز پشتیبانی می‌کند. در حقیقت نیز تهران با راهبردی دوگانه برای پیشبرد خودکفایی در تولید محصولات اساسی از طریق افزایش همزمان عرضه و تقاضا، اقدام به اختصاص یارانه‌ای مساوی به تولیدکننده و مصرف‌کننده کرده است.

با این حال، اکنون امنیت غذایی ایران در خطر است، زیرا بخش کشاورزی با اختصاص ۹۲ درصد از کل مصرف آب کشور به خود، تنها در حدود ۶۶ درصد نیاز غذایی ۷۹ میلیون نفر جمعیت ایران را تولید می‌کند. تهران ناچار از وارد کردن ۳۷ درصد باقیمانده است؛ و تشدید «تنش آب» خطر کاهش بیشتر توان تولید بخش کشاورزی را هشدار می‌دهد، که به نوبه خود منجر به افزایش هزینه واردات و وخیم‌تر کردن فشارهای مالی خواهد شد. در حقیقت، نیازهای بخش کشاورزی، اکنون حتی در حال صدمه زدن به امنیت غذایی کشور است. برای مثال خاک برخی مناطق، چون دشت مرکزی کاشان، به سبب برداشت بیش از اندازه از آب‌های زیرزمینی که منجر به تحلیل رفتن سفره‌های آب شده است، به شوره‌زاری بدل شده و امکان کشاورزی در این مناطق کاملاً از بین رفته است.

انتخابی دشوار

رقابت برای دستیابی به منابع محدود آب از همین حالا نیز منجر به بالا گرفتن تنش‌ها و درگیری‌ها، چه در داخل ایران و چه در مناطق مرزی و در مقابله با همسایگان این کشور شده است.

در اوایل سال ۲۰۱۳، کشاورزان اصفهانی پمپی را که آب رودخانه محلی اصفهان [زاینده‌رود] را به شهر یزد در فاصله ۱۸۵ مایلی [۳۰۰ کیلومتری] می‌فرستاد، تخریب کردند. این مسئله در ادامه منجر به یک هفته تظاهرات و کمبود و جیره‌بندی آب در یزد شد.

در سال ۲۰۱۱، مرزبانان ایرانی پس از عبور از مرز افغانستان و تلاش برای باز کردن یک کانال آب ۱۸ مایلی [۳۰ کیلومتری] از رود هلمند به ایران، با نیروهای افغان درگیر شدند. در دهه ۱۹۸۰، جرقه طولانی‌ترین جنگ تاریخ مدرن خاورمیانه، بر سر دو ادعای رقیب در خصوص کنترل آبراهه راهبردی شط‌العرب [اروند رود] ، میان ایران و عراق، روشن شد.

افزایش فشارها بر منابع آبی ایران، انتخاب دشواری را در میان مصارف مختلف رقیب تعریف می‌کند. در حوضه کرخه، مدیریت منابع آبی باید تصمیم بگیرد که با کاهش جریان آب رودخانه چه کند -آیا این آب را در سد کرخه نگه داشته تا بتواند از آن برای تولید برق استفاده کند یا اینکه مسیر آب به نواحی پایین‌دست را باز کند تا بتواند منطقه‌ای را که به عنوان سبد غذایی ایران شناخته می‌شود، آبیاری کند.

آلودگی

ایران با خطرات زیست‌محیطی جدی دیگری نیز مواجه است. طبق گفته «سازمان بهداشت جهانی» ، سه شهر از پنج شهر نخست در فهرست آلوده‌ترین شهرهای جهان -اهواز، کرمانشاه، و سنندج- در ایران قرار دارند که میزان آلودگی هوا در این شهرها از چهار تا هفت برابر سطح قابل قبول سازمان بهداشت جهانی برآورد شده است. ایران به سبب کیفیت نامطلوب هوا در سرتاسر کشور، از میان ۹۱ کشور مورد بررسی، در جایگاه ۸۶ام قرار گرفته است. آلاینده‌های هوا، تنها در تهران منجر به مرگ سالانه بیش از ۵،۵۰۰ نفر بر اثر بیماری‌های قلبی و عروقی، و تنفسی می‌شوند.

از سویی انتظار می‌رود که روند تغییرات آب و هوای جهانی نیز بر عمق معضلات زیست‌محیطی ایران بیفزاید. به گفته «سازمان حفاظت از محیط زیست» ایران، تغییرات دما و میزان بارش‌ها، امکان برخورداری از آب پاک، به ویژه در مناطق روستایی را کاهش خواهد داد و این نیز به نوبه خود منجر به گسترش بیماری‌های انتقالی از راه آب خواهد شد. دمای بالاتر و حجم پایین‌تر بارندگی می‌تواند تا سال ۲۰۵۰، تا ۳۰ درصد از محصول غلات بکاهد. طبق تحلیلی که از سوی هلند منتشر شده است، تغییرات آب و هوا می‌تواند تا سال‌های ۲۰۵۰-۲۰۴۰، ۱۵ تا ۱۹ درصد از مجموع منابع آب‌های تجدیدشونده ایران را کاهش دهد؛ و در آن زمان، میزان نیاز سالانه آب ایران، بیش از ۴۰ درصد فراتر از حجم منابع تجدیدشونده آب این کشور خواهد بود.

هزینه‌ها

میزان خسارات -ناشی از تنش آب، بیابان‌زایی، و آلودگی- می‌تواند در بلندمدت منجر به ایجاد مشکلات تضعیف‌کننده‌ای برای اقتصاد کشور شود. طبق برآورد «بانک جهانی» ، هزینه سالانه تخریب محیط زیست در ایران، هم‌اینک نیز به میزان هولناک ۵ تا ۱۰ درصد تولید ناخالص داخلی رسیده است. در مقایسه، به گفته «اداره حسابرسی دولت آمریکا،» تحریم‌های طاقت‌فرسای واشنگتن و جامعه بین‌المللی، در سال ۲۰۱۲ تنها توانستند ۴/۱ درصد از تولید ناخالص داخلی ایران را کاهش دهند. و با گذشت زمان، این منابع ارزشمند بیشتر تحلیل رفته، حاصلخیزی بیشتر کاهش یافته، و سلامت عمومی بیش از پیش آسیب خواهد دید.

سوء مدیریت نیز سهم بسزایی در مشکلات زیست‌محیطی ایران دارد. شهرهای ایران یک سوم منابع آب خود را از طریق نشتی لوله‌های آب از دست می‌دهند. سیستم آبیاری این کشور نیز ناکارآمد بوده و از بازدهی بسیار پایینی برخوردار است. بیش از نیمی از حجم آب منابع تجدیدشونده ایران که در بخش کشاورزی مصرف می‌شود، به هدر می‌رود. ایران برای عبور از چالش‌های زیست‌محیطی، به تنظیم مجدد سیاست‌ها و منابع خود نیاز دارد. به گفته کارشناسان، هزینه فناوری‌های جدید، بکارگیری شیوه‌های صرفه‌جویی، و دیگر اقداماتی که می‌تواند تأمین آب مورد نیاز ایران در سال ۲۰۵۰ را امکان‌پذیر سازد، حداکثر به ۳ میلیارد دلار در سال خواهد رسید.

ایران اخیراً گام‌های مثبت مهمی در جهت رفع این مشکلات برداشته است. طرح توزیع هدفمند یارانه‌ها که از سال ۲۰۱۰ آغاز شد، به تدریج مصرف‌کنندگان را وادار به پرداخت هزینه‌های واقعی آبرسانی کرده، و انگیزه آنان را برای صرفه‌جویی در مصرف، و افزایش بازده شیوه‌های مصرف خود سوق خواهد داد. قرار بود درآمدهای ذخیره‌شده حاصل از کاهش یارانه‌های انرژی، صرف پشتیبانی از طرح‌هایی برای کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای و آلودگی هوا شود. اما اصلاح توزیع یارانه‌ها، پس از مرحله اول متوقف شد؛ و به علاوه به نظر نمی‌رسد که این اصلاحات در راستای مواجه با چالش‌های زیست‌محیطی طراحی شده یا موثر بوده باشند. بحران قریب‌الوقوع زیست‌محیطی ایران به انقلاب سبز فراگیری در سیاست‌گذاری‌های ملی نیاز دارد.

Read More →

نخستین همایش تغییر اقلیم و راهی به سوی آینده پایدار

نخستین همایش تغییر اقلیم و راهی به سوی آینده پایدار

برای کسب اطلاعات بیتر به سایت http://cchfg.ir/fa/ مراجعه فرمایید 

Read More →

Page 1 of 2212345...1020...Last »