یازدهمین ماه از سال آبی ۸۹-۱۳۸۸ هم گذشت و در طول این ۱۱ ماه، هیچ نقطه‌ای از کشور را نمی‌توان سراغ گرفت که همچون پارس‌آباد مغان در روزگاری رؤیایی و خیس به سر برده باشد؛ زیرا میزان ریزش‌های آسمانی اندازه‌گیری شده در این ایستگاه برابر با ۹۹٫۶ درصد بیشتر از میانگین درازمدت است. یک خبر خوش دیگر این که اندکی از وسعت آن بخش از کشور که دچار خشکسالی بسیار شدید در حد فاصل مرز استان‌های سیستان و بلوچستان و کرمان و خراسان جنوبی بوده، کاسته شده است و به همان نسبت بر میزان ترسالی خفیف در جنوب خاوری ایران... ...

۱۳۸۹,۰۶,۰۴ | محمد درویش | نظر

می‌خواهم در این یادداشت از رخدادی سخن بگویم که در بسیاری از رسانه‌های داخلی و خارجی انعکاس یافته و به ویژه برای همه‌ی آنهایی که در حوزه‌ی منابع طبیعی و محیط زیست فعالیت می‌کنند، می‌تواند بسیار مهم و الگوبخش باشد. رخدادی که به راحتی می‌شود آن را برای این تارنما که از ۲ هزار روز پیش با نام «مهار بیابان‌زایی» فعالیتش را آغاز کرده، یک خبر خوش محسوب شود؛ زیرا به فرمان بان کی مون، دهه ی مهار بیابان زایی آغاز شده و تا سال ۲۰۲۰ ادامه خواهد یافت. با این وجود، کوچک‌ترین پژواکی از این خبر بر روی درگاه‌های... ...

۱۳۸۹,۰۶,۰۱ | محمد درویش | نظر

در پنجمین بخش از این مجموعه گفتارها که به بهانه‌ی ظهور پدیده‌ی رسانه‌ای جدیدی به نام پل – اختاپوس آکواریوم اوبرهاوزن آلمان شکل گرفت، ابراز نگرانی کردیم که ظاهراً آدم زمینی‌ها راه را گم کرده‌اند، هرچند، برخی از خوانندگان گرامی مهار بیابان‌زایی با درج نظرات ارزشمندشان، در این که اصولاً راه گم شده یا به صورتی عمدی به بی‌راهه بدل شده، تشکیک کرده و مهم‌ترین آفت اجتماعات انسانی را در برتری هوشمندی بر خردورزی دانسته‌اند؛ موضوعی که اگر صحت داشته باشد، باید قبول کنیم که برای بازگشت به شرایط مطلوب، شاید... ...

۱۳۸۹,۰۵,۲۸ | محمد درویش |

ماجرای هشت پای آلمانی و رابطه‌اش با تشدید روند بیابان‌زایی در جهان را تا سیل ویرانگر پاکستان ادامه دادیم و این پرسش را به میان آوردیم که چگونه سیل در کشوری که اغلب مناطق آن همواره از کمبود ریزش‌های آسمانی له له می‌زند، توانسته چنین بنیان‌کن و مخرب عمل کرده و جمعیتی بالغ بر ۲۰ میلیون نفر را متأثر کند و حتا بیم آن می‌رود تا تمامی ۱۷۲ میلیون پاکستانی، با بزرگترین موج قحطی در سال ۲۰۱۱ مواجه شوند. چرا که دیگر نه محصولی مانده و نه زمینی برای زراعت! اینک در پنجمین بخش از هشت‌پا نامه‌ی بیابانی‌مان،... ...

۱۳۸۹,۰۵,۲۵ | محمد درویش |

دیده‌بان طبیعت بختیاری، تارنمای ارزشمند، متین و متفاوت دوست و همکار دیرینه‌ام؛ هومان خاکپور در مرداد ۱۳۸۸ به دنیا آمد و نخستین یادداشت جدی‌اش را پس از چند پست آزمایشی در ۲۴ مرداد ماه سال گذشته با عنوان: “خشکی زنده‌رود و نقش خشکسالی‌های اخیر و چالش‌های مدیریتی دو استان” منتشر کرد. بی‌تردید، حضور دیده‌بان طبیعت بختیاری در دنیای وبلاگستان فارسی، نه‌تنها امیدبخش و  انرژی‌دهنده بود؛ بلکه شاید تأثیری بزرگ‌تر و ماناتر را بر روی کارشناسان، مدیران و علاقه‌مندان به منابع طبیعی و محیط زیست در سطح استان... ...

۱۳۸۹,۰۵,۲۳ | محمد درویش |

خوانندگان مهار بیابان‌زایی، پیش‌تر با حسن کریم‌زادگان آشنا شده‌اند، اینک بار دیگر این متخصص برجسته‌ی کشور بر نگارنده منت نهاده و حاصل اندیشه‌ها و تجربیات آکادمیک خویش را – برای گریز از بحرانی که دارد طبیعت ایران را به مرز ناپایداری برگشت‌ناپذیری سوق می‌دهد – با خوانندگان گرامی کلبه‌ی مجازی درویش به اشتراک نهاده است. کریم‌زادگان در فرازی از یادداشت ارزشمندش، می‌نویسد: «ارزش یک درخت راش در طول زندگی‌اش ۱۰۳۰۰۰۰۰۰۰ ریال(یک میلیارد و سی میلیون ریال) است.  به عبارت دیگر، کسی که یک راش را قطع می‌کند... ...

۱۳۸۹,۰۵,۲۱ | محمد درویش |

در سومین بخش از هشت پا نامه‌ی مهار بیابان‌زایی، این پرسش را طرح کردم که آیا ممکن است فردی که با دقتی کم‌نظیر می‌تواند ماجراهای ۲۵ سال بعد از خود را شرح دهد، یک انسان معمولی باشد یا آن که بی شک فرازمینی است؟! حقیقت این است که نه! برای رسیدن به دریافت هیگینز – همان گونه که برخی خوانندگان عزیز مهار بیابان‌زایی هم اشاره کردند – نیازی به دارابودن هوشی خارق‌العاده نیست! کافی است نگاهی نه چندان عمیق به مناسبات حاکم بر جهانی اندازیم، که در آن زندگی می‌کنیم و برخی آمارها را مرور کنیم ...

۱۳۸۹,۰۵,۲۰ | محمد درویش |

در دومین بخش از ماجرای پل، به این بزنگاه رسیدیم که آیا هیگینز یک پیش‌گو بود، یک رمال بود و یا یک آینده‌نگر؟ آینده‌نگری که برای آینده‌نگری‌هایش، کار زیاد دشواری هم برعهده نداشته است! کافی است به برخی از رخدادها و تصمیم‌ها و سلیقه‌ها در جهان دقت می‌کرد که کرد! زیرا شاید هیچ گاه چون امروز، یعنی در آغاز دومین دهه از سده‌ی بیست‌ و یکم میلادی، چهره‌ی جهان از غم آوارگی‌ها، نسل‌کشی‌ها، تجاوزها، عملیات انتحاری و جنگ‌های داخلی در عراق، افغانستان، فلسطین، سودان، پاکستان، کشمیر، هائیتی، روآندا، سومالی و... ...

۱۳۸۹,۰۵,۱۸ | محمد درویش |

ناصر کرمی این روزها کم می‌نویسد و البته کم نوشتن در این روزها عین خردمندی است؛ واقعیتی که دایی‌جان ناپلئون وبلاگستان سبز هم آن را تأیید می‌کند! نمی‌کند؟ کاش من هم می‌توانستم مثل او خردمند باشم … افسوس! بگذریم … به رغم کم‌نوشتن، باید بپذیریم که ناصر کرمی همچنان یکی از مؤثرترین نویسندگان وبلاگستان سبز در ایران به شمار می‌آید که اغلب نوشته‌هایش تلنگرهایی جدی را بر مخاطب وارد می‌سازد. او در تازه‌ترین یادداشتش که سبب شده تا چرت تابستانی درگاه مجازی‌اش بعد از ۳۴ روز پاره شود، کاری کرده که چرت... ...

۱۳۸۹,۰۵,۱۷ | محمد درویش |

در نخستین بخش از این نوشتار تا آنجا آمدیم که دریافتیم شهرت پل، هشت‌پای ساکن در آکواریوم شهر اوبرهاوزن، به یکباره از شهرت مرد شماره یک در صحنه‌ی سیاست اسپانیا پیشی گرفته است؛ واقعیتی که درستی آن را موتور جستجوگر گوگل می‌تواند تأیید کند! نمی‌تواند؟ امّا درست هنگامی که می‌کوشید تا پاسخی سزاوارانه برای این رخداد بیابید، متوجه می‌شوید که داستان شهرت یک‌شبه‌ی هشت‌پا، نماد یک نیاز دیرینه‌ی بشر برای گریز از منطق تلخ و تیره‌ی علم برای تشریح پایان زندگی است! برای همین است که با اندکی جستجو در سبد... ...

۱۳۸۹,۰۵,۱۶ | محمد درویش |

گمان برم، اگر قرار باشد مهم‌ترین و مؤثرین و مشهورترین شخصیت جام جهانی ۲۰۱۰ در آفریقای جنوبی را معرفی کنیم، بسیاری با نگارنده هم عقیده باشند که این شخصیت را نه می‌توان در سیمای ستارگان اغلب کم‌فروغ جام یافت، نه در قامت مربیانی چون دل بوسکه و مارادونا و نه حتا چهره‌های سیاسی چون رییس جمهور از خود متشکر آفریقای جنوبی! زیرا این بار همه‌ی راه‌ها به آکواریوم شهر اوبرهاوزن در جمهوری آلمان ختم می‌شد؛ جایی که یک هشت پا در آن داشت بی سر و صدا روزگار می‌گذراند تا اینکه سرانجام روزی برای قرار گرفتن در منوی... ...

۱۳۸۹,۰۵,۱۵ | محمد درویش |

لطفاً این خطر را جدی بگیرید! بعد از ظهر دهمین روز از مردادماه در کنار این تالاب زیبا و منحصر به فرد – به ویژه از منظر زیستگاه اردک سر سفید – Oxyura leucocephala - اردک مرمری  – Marmaronetta angustirostris- اردک بلوطی  (Aythya nyroca)– بودم و از مشاهده‌ی مناظری که دیدم و دیدیم، بسیار تأسف خوردیم. یادمان باشد که قوری گل در شمار تالاب‌های ثبت شده در کنوانسیون بین‌المللی رامسر جای دارد و در همین وسعت ۲۰۰ هکتاری خویش پذیرای بیش از ۹۲ گونه پرنده است که برخی از آنها از منظر جهانی واجد ارزش‌هایی یگانه... ...

۱۳۸۹,۰۵,۱۵ | محمد درویش |

صبح روز دوشنبه – یازدهم مرداد ماه ۱۳۸۹ – به همراه همکارانم در کمیته محیط زیست و توسعه پایدار کشاورزی از دریاچه ارومیه و سواحل خاوری آن در استان آذربایجان شرقی بازدید کردم و به همراه دیگر بازدیدکنندگان همراه با این نگین بی‌بدیل در سر گربه‌ای و دوست‌داشتنی وطن، خون گریستیم … کافی است به این تصویر سرخ فام نگاه کنید تا متوجه خون گریستن دریاچه ارومیه شوید … آری، ارومیه دارد به من و تو می‌گوید: خسته شدم از این همه تعلل، این همه خام‌دستی، این همه نابخردی و این همه دیوانسالاری احمقانه و تودرتو برای... ...

۱۳۸۹,۰۵,۱۴ | محمد درویش |

بررسی تازه‌ترین یافته‌های هواشناسی منتج از نقشه‌های خشکسالی کشور که توسط تیم سختکوش دکتر مرتضی خداقلی عزیز در پایگاه مدیریت خشکسالی استان اصفهان تهیه شده است، نشان می‌دهد که مساحت بخشی از کشور که دریافت ریزش‌های آسمانی آن کمتر از میانگین درازمدت بوده از ۶۷ درصد به ۶۳٫۲ درصد کاهش یافته است. واقعیتی که نشان می‌دهد، سبزها توانسته‌اند چیزی در حدود ۳٫۸ درصد از اراضی اشغال شده توسط سرخ‌ها تا پایان خردادماه ۱۳۸۹ را در تیرماه، پس بگیرند. این در حالی است که همچنان مجموع بارندگی رخ داده در ۱۰ ماه نخست... ...

۱۳۸۹,۰۵,۱۴ | محمد درویش |

در شانزدهمین روز از خرداد ۱۳۸۹ طی یادداشتی با عنوان: “در سال ۱۳۸۹ ؛ خطر ترسالی کمتر از خشکسالی نیست!  ” هشدار دادم که به دلیل بارندگی نسبتاً مطلوب در غرب کشور، گونه‌های علفی یکساله از رشد مطلوبی برخوردار شده‌اند که سبب شده پس از خشک شدن در اواخر خردادماه به بعد، آسیب‌پذیری مراتع و جنگل‌های غرب ایران را نسبت به رخداد آتش‌سوزی افزایش دهند. این البته هشداری بود که اغلب کارشناسان این حوزه به درستی بر واقعیتش صحه نهاده و می‌نهند. با این وجود و به رغم چنین پیش‌آگهی‌ای، متأسفانه امسال شاهد یکی از... ...

۱۳۸۹,۰۵,۱۳ | محمد درویش |

استاد کامبیز بهرام سلطانی هم سرانجام نتوانست گوشه‌ی گود نشسته و در مورد مباحث مربوط به طرح خانم نرگس خاتون مجتهد نجفی، سکوت اختیار کند. در حقیقت پس از مهندس هاشم کنشلو، مهندس مصطفی خوشنویس و دکتر مرتضی شریفی، اینک این کامبیز بهرام‌سلطانی است که به صورتی جدی و مستند به این بحث وارد شده و به دفاع از سوزنی‌برگان برخواسته و صراحتاً می‌گوید: « نه تنها هیچ سوزنی‌برگی ایجاد آلودگی نمی‌کند، بلکه سوزنی‌برگان خود نخستین قربانی مظلوم آلودگی هوا هستند!» اینک ضمن توجه خوانندگان گرامی مهار بیابان‌زایی... ...

۱۳۸۹,۰۵,۱۳ | محمد درویش |

سرانجام در چارچوب گزارشی که در پنج یادداشت تاکنون به آن پرداخته شده است، می‌توان نتایج زیر را گرفت: - سابقه بحث در زمینه آلودگی هوا حد اقل به سال ۱۳۴۵ بر می گرددو از آن زمان تاکنون تنها دورهای باطل جریان داشته اند، - کنترل آلودگی هوای تهران حداقل از سال ۱۳۵۲ دارای برنامه بوده و بر این مبنا به طور منظم بودجه ای را از دولت دریافت داشته است ، - از دهه پنجاه به بعد دانش فنی کافی درباره علل آلودگی هوا ونیز منابع و مواد آلاینده در کشور وجود داشته است . علی رغم این واقعیت ، هر از چندگاهی ...

۱۳۸۹,۰۵,۱۲ | محمد درویش |

پیش‌تر از ماجرای نسل‌کشی حیوانات توسط مردمان چند کشور خیلی متمدن مانند کانادا، ژاپن، دانمارک و … یاد کرده بودم. اخیراً هم که بابت شجاعت نمایندگان کاتالونیا در برابر ماتادورهای گاوکش مقادیری ابراز شادمانی نشان دادیم … اما به نظر می‌رسد برخی از ما ایرانی‌ها (اگر نگویم خیلی از ماها!) شایسته‌ی دادن چنین تذکرات بهداشتی و طبیعت‌محورانه‌ای به حیوان‌کش‌های دیگر نقاط جهان نیستیم. می‌گویید نه! سری به  تارنمای حمید میرزاده بزنید تا از خود بپرسید این چه بلایی است که باید بر سر این پلنگ بی‌نوا آورده... ...

۱۳۸۹,۰۵,۱۰ | محمد درویش |

باید اذعان داشت ، مجموعه فعالیت هایی که تاکنون در جهت کاهش آلودگی هوای شهر ها به انجام رسیده، از موفقیت لازم برخوردار نبوده است . اگر تاچند سال پیش آلودگی هوا صرفا مشکل شهر تهران تلقی می شد، امروز این مشکل دامنگیر بسیاری دیگر از شهرهای کشور نیز شده است . از اعلام نخستین برنامه مقابله با آلودگی هوای شهر تهران در سال ۱۳۵۲ تاکنون ، کیفیت هوای تهران به طور مداوم رو به کاهش داشته است. در برنامه دوم هدف های کمی در زمینه کاهش میزان آلودگی هوا ی شهر تهران به شرح ...

۱۳۸۹,۰۵,۰۹ | محمد درویش |

موج جدید بحران بر سر کیفیت آب تهران را شاید بتوان از ماجرای دعوت نخبگان و فعالان محیط زیست توسط شهردار تهران در بیست و دومین روز از تیرماه ۱۳۸۹ آغاز کرد. روزی که محمّدباقر قالیباف متخصصان و فعالان محیط زیست را جمع کرده بود تا عملکرد کابینه‌ی او را در شهرداری تهران از منظر ملاحظات و آموزه‌های محیط زیستی نقد کنند. امّا یکی از حاضران به نام دکتر جلال‌الدین شایگان در مقام رییس شاخه‌ی محیط زیست فرهنگستان علوم ایران و استاد دانشگاه صنعتی شریف، سخنانی گفت که خواب از سر بسیاری در جلسه و ...

۱۳۸۹,۰۵,۰۸ | محمد درویش |