گرین بلاگ – تازه‌ترین مطالب وبلاگستان محیط زیست

SURFIRAN is an Iranian tour operator and Iran travel agency in offers Iran tour packages | Iran Tours - Iran DestinationsEvents

سکونت گاه های غیررسمی معضل مدیریت شهری ! (3)

 در دو شماره گذشته از سری مطالب با موضوع حاشیه نشینی کلیاتی به اختصار از وضعیت حاشیه نشینی در جهان و ایران اشاره کردم . اشاره شد که در مناطق حاشیه نشین کمبودهای شدیدی در دسترسی به آب ، فاضلاب بهداشتی ، سلامت ، آموزش و معابر ایمن به عنوان نیازهای اولیه وجود دارد . شکل گیری و ظاهر محلات حاشیه نشین دارای توصیف های کاملا متفاوت است . تفاوت انواع سکونت گاه ها و زاغه ها و بافت جمعیتی و … از آن جمله اند. در این مناطق داده های قابل اطمینانی نمی توان یافت هر چند میلیارد ها نفر در همچون جاهایی در کل جهان زندگی می کنند . از عمده ترین شباهت های سکونت گاه های غیررسمی میتوان به حق تصدی زمین غیر ایمن یا غیر شفاف از لحاظ حق مالکیت اشاره نمود . در این محلات اکثر ساکنین در زمین هایی اقدام به ساخت و ساز غیر قانونی و یا برپا کردن زاغه ها نموده اند که از جنبه حقوق مالکیت دارای اشکال و یا غیر شفاف هستند . این زمین ها یا بصورت غیررسمی تصدی گری گردیده اند و یا اینکه مالکیت خصوصی داشته و توسط افراد غیر تصاحب گردیده و با علم به نیاز و عدم آگاهی ساکنین که عمدتا مهاجران روستایی بوده اند مورد طمع و کلاهبرداری عده ای قرار گرفته اند و یا اینکه جزء منابع ملی و دولتی بوده اند که توسط ساکنین یا سودجویان مورد تعرض قرار گرفته اند !


مشخصات عمومی محلات زاغه نشین :


–        فاقد خدمات اولیه و زیرساخت ها هستند


–        تصدی گری های زمین بصورت غیر قانونی و غیرشفاف هستند


–        همه خانوارها  درآمد پایین دارند


–        شغل اکثر ساکنین به صورت غیر رسمی و ناپایدار است


–        پیچیدگی های حقوقی ، اجتماعی و اقتصادی بیداد می کند


–        مداخلات بخش های دولتی و عمومی فاقد برنامه ریزی بوده و سلایق متضاد به وضوح دیده می شود


اما  با این معضل عمومی شهرهای در حال توسعه عمدتا جهان سومی چه باید کرد ؟ در کشور های مختلف و شهرهای مبتلا به حاشیه نشینی راهکارهای مختلفی جهت حل مسئله انجام یافته است که می توان همه آنها را به شکل ذیل جمعبندی نمود :


1-     انهدام و تخریب سکونت گاه های غیررسمی در سطح وسیع  : در این نوع برخورد تمام منازل و واحدهای احداثی محلات حاشیه نشین بدون هیچ ملاحظه ای تخریب و با خاک یکسان میشود و هیچ گزینه ای برای ساکنین و جمعیت آواره شده وجود ندارد و مردم آواره شده ضربه شدید روحی و روانی را متحمل می شوند و همچنین برخوردهای قهر آمیز از هر دو طرف دیده می شود و ممکن است به مسائل دیگری نیز منتهی گردند . سالانه 5 میلیون نفر در جهان  به این شکل از خانه های غیررسمی آواره میشوند .


2-     تخلیه مردم ساکن در مناطق خطرناک و مخاطره آمیز زیست محیطی : گاهی اوقات عده ای از افراد با استفاده از شرایط خاص و عدم نظارت دستگاههای ذیربط محل های حریم جاده ای و خطوط انتقال برق و … را مورد ساخت و ساز قرار میدهند که این موضوع باعث تهدید افراد و زندگی آنها را فراهم میسازد ! برای همین جهت حفاظت از زیرساخت ها و سلامتی افراد اقدام به برچیدن خانه های احداثی این مناطق مینمایند !


3-     جابجایی موقت ساکنان زاغه ها : در برخی شهرهای بزرگ و توسعه یافته  جهت برچیدن زاغه ها و همسان سازی آنها با سیمای کلی شهر و عمدتا با هدف بهسازی سیمای شهری بدون در نظر گرفتن مسائل فرهنگی و بافت جمعیتی محلات  ، اقدام به جابجایی اهالی ساکن محلات نموده و پس از ساخت و ساز جدید که عمدتا بصورت چند طبقه و آپارتمانی است ، حاشیه نشین ها را در واحد های نوساز اسکان میدهند . هدف کلی در این روش استفاده از منابع و منافع موجود این محلات برای  بهسازی بوده است و یا از طریق افزودن واحد های تجاری برای توجیه اقتصادی طرح های احداث شده است . در حالی که تجربه نشان داده است که استفاده تجاری نمی تواند یارانه های مورد نیاز برای ساخت و ساز و نگهداری طرح را تامین نماید . همچنین استقرار خانوارها در همچون جاهایی که مغایر با فرهنگ و باورها و علایق است می تواند پایه های زندگی را ریشه کن نموده و حتی زیرساخت های اقتصادی جامعه را از بین ببرد . زیرا ساختمان های بلند مرتبه باعث از هم پاشیدگی و گمگشتگی جامعه محلی و شبه روستایی می گردد.


4-     بهسازی محل سکونت گاه های غیررسمی : در این روش با استفاده از نظرات و خواست های مردم محل و با حفظ و صیانت از منابع و رعایت منافع مردم و شهر زاغه ها و آلونک و خانه های غیر ایمن و معابر بهسازی میگردند که با توجه به اهمیت موضوع در مبحث بعدی به این موضوع اجمالا پرداخت خواهم کرد .

Tagged →

SURFIRAN is an Iranian tour operator and Iran travel agency in offers Iran tour packages | Iran Tours - Iran DestinationsEvents

پاسخی بگذارید