گرین بلاگ – تازه‌ترین مطالب وبلاگستان محیط زیست

SURFIRAN is an Iranian tour operator and Iran travel agency in offers Iran tour packages | Iran Tours - Iran DestinationsEvents

فاجعه خشک شدن آرال در آسیای میانه با انتقال آب خزر تشدید می‌شود

پروژه انتقال آب از خزر و عمان در جایی کلید خورده‎است که کارشناسان در مورد تبعات آن که در بهترین حالت ایجاد تپه‏های بیابانی در آسیای میانه است، هشدار می‏دهند. منتقدان این طرح معتقدند در آسیای میانه که خشک شدن آرال موجب ایجاد معضلات غیر قابل حل زیست محیطی و بهداشتی شده، خشک شدن بخشی از دریاچه خزر ، فجایع ایجاد شده در نتیجه خشکی آرال را تشدید خواهد کرد.

«حسین آخانی»، متخصص محیط زیست و عضو هیات علمی دانشگاه تهران در گفت و گو با CHN با هشدار در مورد بیابانی شدن زمین‎های اطراف خزر در نتیجه برداشت آب از این محیط بسته آبی می گوید: «هر چه از آب خزر در نتیجه برداشت، کاسته شود این امکان به وجود می‏آید که در قسمت‏های شمال و شرق، بخش‏هایی از بستر آب، خشک و بیابانی شود. این موجب می‏شود که در آسیای میانه به میزان تپه‏های بیابانی موجود افزوده شود.»

به گفته او، پیش از این فاجعه آرال تاثیرات مخربی در منطقه آسیای میانه گذاشته بود و این مساله تازه دخالت در اکوسیستم خزر، موجب تشدید مسایل به وجود آمده در نتیجه خشکی آرال خواهد شد.

آخانی در مورد دلایل علمی این اتفاق گفت: «خزر یک محیط بسته است و معادله‏های آن با معادلات دریای آزاد متفاوت است. این دریاچه تفاوتی با سایر آب‏های بسته مانند دریاچه ارومیه ندارد. از آن جا که آب این دریاچه از طریق رودخانه‏ها تامین می‏شود، در برخی مواقع آب آن کم و در برخی مواقع، زیاد است. به علاوه عمق خزر در تمام نقاط به یک میزان نیست و در بخش‎های شمال و شرق عمق بسیار کم می‏شود. بنابراین اگر سطح آب خزر تنها به میزان چند سانتی‌متر مربع کاهش یابد، بخش قابل توجهی از زمین‌های اطراف خزر در شمال و شرق تبدیل به بیابان می‌شود.»

کشورهای حاشیه خزر از انتقال آب آسیب می‌بینند

رقابت‎های سیاسی و امکان برداشت آب از سوی دیگر کشورهای حاشیه خزر
خوشبینانه‏ ترین حالت برداشت آب از خزر آن است که  تنها ایران از این دریاچه  آب برداشت کند؛ در حالی که این امکان وجود دارد دیگر کشورهای حاشیه‎ای نیز به این مورد ترغیب شوند.

آخانی در مورد پیامدهای چنین اتفاقی می گوید: «مشکل دیگری که در این میان وجود دارد این‏است که با باز شدن باب برداشت آب از خزر، سایر کشورهای حاشیه خزر نیز به این موضوع رغبت نشان دهند.»

گویا این نگرانی بابت رقابت‏ های سیاسی است و از سوی دیگر به این دلیل که کشورهایی مانند ترکمنستان با کمبود آب مواجه هستند.

آسیب به تنوع زیستی خزر
اما تنوع زیستی خزر نیز با انتقال آب آسیب جدی خواهد دید. به گفته آخانی، علاوه بر بیابانی شدن زمین‏های اطراف خزر، بسیاری از منابع آبزی که به این عمق و این بستر عادت کرده‏اند، آسیب می‎بینند و در نهایت تنوع زیستی خزر آسیب جدی خواهد دید.

معضل تاسیسات آب شیرین کن
به نظر می رسد مشکلات ایجاد شده بابت انتقال آب بیش از آن است که به نظر می‌رسد. از آن جا که آب برداشت شده از خزر شور است، مجریان طرح انتقال آب می‏گویند که برای شیرین کردن آب، از تاسیسات آب شیرین کن استفاده خواهند کرد. در نتیجه نخستین پرسشی که از آن‏ها باید پرسید این است که با نمک‏های باقیمانده از شیرین کردن آب چه می‏خواهند بکنند، چیزی که در گفته‏ هایشان هرگز به آن اشاره نکرده‏ اند.

باز شدن باب برداشت آب از خزر، موجب می شود سایر کشورهای حاشیه خزر نیز به این موضوع رغبت نشان دهند. گویا این نگرانی هم بابت رقابت های سیاسی است و هم به این دلیل که به ویژه کشورهایی مانند ترکمنستان اساسا با کمبود آب مواجه است
آخانی در این باره می‎گوید: «بدیهی است که با این اقدام آلودگی نمکی تازه‏ای به اطراف خزر تحمیل می‌شود و این در جایی است که اساسا در تمام دنیا آب شیرین کن ها به معضلی در سواحل بدل شده‌اند و تجربه اجرای پروژه‌ها در ایران نشان می‌دهد که معضل این آب شیرین کن‌ها در حاشیه خزر به دلیل ضعف مدیریت جدی‎تر خواهد بود.»

به علاوه این که نمک و فاضلاب باقیمانده از اجرای این پروژه می‏تواند زمین‏ های مرغوب و ارزشمند حاشیه خزر را نابود کند.

آخانی معتقد است این انتقال بیش از دیگر مناطق بر مناطق ساحلی فرح آباد ساری، محمودآباد و میانکاله تاثیر خواهد گذاشت که در منطقه‏ای مانند میانکاله که اصولا مشکلات زیست‏محیطی به وفور دیده می‎شود، بیشترین تاثیرات مخرب مشاهده خواهد شد.

منبع: خبرگزاری میراث فرهنگی

Tagged →

SURFIRAN is an Iranian tour operator and Iran travel agency in offers Iran tour packages | Iran Tours - Iran DestinationsEvents

پاسخی بگذارید